Haber Merkezi / Glikojen depo hastalığı tip I (GSDI), karaciğer ve böbreklerde aşırı glikojen ve yağ birikmesiyle karakterize olup, karaciğer ve böbreklerin büyümesine ve boy kısalığına yol açan büyüme geriliğine neden olabilir. GSDI, G6PC genindeki (GSDIA) veya SLC37A4 genindeki (GSDIB) anormallikler (mutasyonlar) ile ilişkilidir.

Bu mutasyonlar, etkilenen organlarda glikojen parçalanmasını bloke eden enzim eksikliklerine yol açarak vücut dokularında aşırı miktarda glikojen ve yağ birikmesine ve kanda dolaşımdaki glikoz seviyesinin düşük olmasına neden olur. Enzim eksikliği ayrıca diğer metabolitlerin, özellikle laktatların, ürik asitin ve lipitler ve trigliseritler gibi yağların dengesizliğine veya aşırı birikmesine neden olur.

Bebeklik döneminde GSDI’nın birincil semptomu düşük kan şekeri seviyesidir (hipoglisemi). GSDI semptomları genellikle üç ila dört aylıkken başlar ve karaciğerde büyüme (hepatomegali), böbrekte (nefromegali), yüksek laktat, ürik asit ve lipit düzeylerinde (hem toplam lipitler hem de trigliseritler) ve buna bağlı olası nöbetleri içerir. tekrarlanan hipoglisemi atakları. 

Devam eden düşük kan şekeri, büyüme ve gelişmenin gecikmesine ve kas güçsüzlüğüne yol açabilir. Etkilenen çocukların tipik olarak tombul yanakları, nispeten ince ekstremiteleri, kısa boyları ve çıkıntılı karınları olan oyuncak bebek benzeri yüzleri vardır.

Yüksek lipit seviyeleri, ksantom adı verilen yağlı cilt büyümelerinin oluşmasına yol açabilir. Tedavi edilmemiş GSD1 ile ilişkilendirilebilecek diğer koşullar arasında; osteoporoz, gecikmiş ergenlik, gut (ürik asit birikmesinden kaynaklanan artrit), böbrek hastalığı, pulmoner hipertansiyon (akciğerleri besleyen arterlerde yüksek tansiyon), hepatik adenom (iyi huylu karaciğer tümörleri), kadınlarda polikistik yumurtalıkların iltihaplanması, pankreas (pankreatit), ishal ve tekrarlanan hipoglisemi atakları nedeniyle beyin fonksiyonlarında değişiklikler.

Bozulmuş trombosit fonksiyonu, sık burun kanaması (burun kanaması) ile birlikte kanama eğilimine yol açabilir. Genel olarak GSD tip Ib hastaları, tip Ia hastaları ile benzer klinik belirtilere sahiptir, ancak yukarıda belirtilen belirtilere ek olarak, GSDIb aynı zamanda yaşamın ilk birkaç yılından sonra bozulmuş nötrofil ve monosit fonksiyonunun yanı sıra kronik nötropeni ile de ilişkilidir; bunların tümü tekrarlayan bakteriyel enfeksiyonlara ve ağız ve bağırsak mukozasında ülserlere neden olur.

Erken tanı ve etkili tedavi, normal büyüme ve ergenlik ile sonuçlanabilir ve etkilenen bireylerin çoğu yetişkinliğe kadar yaşar ve normal yaşam aktivitelerinden keyif alır. Birçok kadın hasta başarılı hamilelikler ve doğumlar geçirmiştir.

Tip I glikojen depo hastalığı iki gendeki anormalliklerle ilişkilidir. G6PC genindeki mutasyonlar, glikoz-6-fosfataz (G6Pase) enziminde bir eksikliğe neden olur ve GSDI’nın yaklaşık %80’ini oluşturur. Bu tip GSDI, glikojen depo hastalığı tip Ia olarak adlandırılır.

SLC37A4 genindeki mutasyonlar, glukoz-6-fosfataz translokaz enziminde bir eksikliğe (taşıyıcı eksikliği) neden olur ve GSDI’nın yaklaşık %20’sinden sorumludur. Bu tip GSDI, glikojen depo hastalığı tip Ib olarak adlandırılır. Bu enzim eksikliklerinin her ikisi de vücut dokularında yağlarla birlikte aşırı miktarda glikojenin depolanmasına neden olur.

Tip I glikojen depo hastalığı, otozomal resesif bir genetik bozukluk olarak kalıtsaldır. Resesif genetik bozukluklar, bir bireyin her bir ebeveynden çalışmayan bir geni miras almasıyla ortaya çıkar. Bir kişiye hastalık için bir çalışan gen ve bir de çalışmayan gen verilirse, kişi hastalığın taşıyıcısı olacaktır, ancak genellikle semptom göstermeyecektir. 

Taşıyıcı olan iki ebeveynin her ikisinin de çalışmayan geni geçirme ve dolayısıyla etkilenen bir çocuğa sahip olma riski her hamilelikte %25’tir. Ebeveynler gibi taşıyıcı olan bir çocuğa sahip olma riski her hamilelikte %50’dir. Bir çocuğun her iki ebeveynden de çalışan genleri alma şansı %25’tir. Risk erkekler ve kadınlar için aynıdır.

GSD tip I tanısı anormal glikoz, laktat, ürik asit, trigliserit ve kolesterol seviyelerini gösteren laboratuvar testleri ile konur. Tanıyı doğrulamak için G6PC ve SLC37A4 genlerine yönelik moleküler genetik testler mevcuttur. Moleküler genetik test aynı zamanda taşıyıcı testi ve doğum öncesi tanı için de kullanılabilir. Karaciğer biyopsisi ayrıca GSD Ia’ya spesifik enzim eksikliğini kanıtlamak için de kullanılabilir.

GSDI, normal glikoz seviyelerini korumak, hipoglisemiyi önlemek ve büyüme ve gelişmeyi en üst düzeye çıkarmak için özel bir diyetle tedavi edilir. Yaşam boyunca gündüz ve gece boyunca sık sık küçük karbonhidrat porsiyonları sürdürülmelidir. Eksikliği önlemek için kalsiyum, D vitamini ve demir takviyeleri önerilebilir. 

Pişmemiş mısır nişastasıyla sık sık beslenmek, kandaki glikoz seviyelerini korumak ve iyileştirmek için kullanılır. Kandaki ürik asit seviyesini azaltabilen bir ilaç olan allopurinol, ergenlik yıllarında gut benzeri artrit semptomlarının kontrol edilmesinde faydalı olabilir. Lipit seviyelerini düşürmek ve böbrek hastalığını önlemek ve/veya tedavi etmek için ilaçlar reçete edilebilir. İnsan granülosit koloni uyarıcı faktör (GCSF), GSD tip Ib hastalarında tekrarlayan enfeksiyonları tedavi etmek için kullanılabilir. 

Karaciğer tümörleri (adenomlar) küçük bir ameliyatla veya adenomların ısı ve akım kullanılarak kesildiği bir prosedürle (radyofrekans ablasyonu) tedavi edilebilir. Diğer tedavilerin başarısız olması veya karaciğer adenomlarının büyümeye devam etmesi durumunda bazen böbrek ve/veya karaciğer nakli düşünülür. GSDI’lı bireyler en az yılda bir kez böbrek ve karaciğer ultrasonu ve özellikle GSD hastalarını izlemek için kullanılan rutin kan tahlilleri ile izlenmelidir.

The post Glikojen Depo Hastalığı Tip I Nedir? Bilinmesi Gereken Her Şey first appeared on Haber Kaos.