Şırnak: Şenoba Köprüsü

Şenoba Köprüsü; Şırnak’ın Uludere İlçesi, Şenoba Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. 17. y.y da inşaa edilen yapı Osmanlı Dönemi eseridir.

İlçe Merkezi’nden Şenoba Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Hezil çayı üzerinde ulaşımı sağlamak üzere yapılan köprünün ayakları moloz taştan yapılmıştır. Yürüyüş alanı her iki taş ayak arasına düz ahşap hatılların dikine bunun üzerine ise yanlamasına ahşapların bırakılması ile yapılmıştır.

Günümüzde de ulaşımı sağlayan köprünün taştan yapılmış ayakları her iki kısımda da ana kaya üzerine oturmaktadır. Dönemi hakkında herhangi bir belge bulunmamaktadır.

Şırnak: Halmun (Elamun) Kilisesi

Halmun (Elamun) Kilisesi; Şırnak’ın Uludere İlçesi, Andaç Köyü, Yarma Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır.

İlçe Merkezi’nden Andaç Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Kilisenin bulunduğu Andaç köyü, eski bir Nasturi yerleşmesi olup, asıl adı Halmun’dur. Burası günümüzde Uludere’ye bağlı köy yerleşmesidir. Irak sınırına çok yakın Hakkari –Şırnak karayolunun 3 km içerisinde bulunmaktadır. Kilise köyün içerisinde düz bir araziye kurulmuştur.

Kuzey ve güneyinde köy evleri yer almaktadır. Doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlı, 16.11 x 21.80 m ölçülerinde tutulmuştur. İki aşamalı olarak inşa edilen kilisenin güneyindeki dört mekan, asıl kiliseye sonradan eklenmiştir.

Ana kilise sahın ve kanki (sunak) bölümlerinden oluşmaktadır. Sahın 5.76 x 15.30 m ölçülerinde doğu batı doğrultusunda dikdörtgen planlıdır. Üzeri beşik tonoz örtülüdür. Güney duvarının ortasından içten kemerli dıştan düz bir kapı açıklığıyla girilmektedir.

Batıdan itibaren ortaya kadar mekan ikiye bölünmüştür. Bölüntü duvar, kemerli iki açıklıkla değerlendirilmiş ve burası iki beşik tonoz örtülü hale getirilmiştir. Kuzey duvarına boydan boya devam eden beş adet yuvarlak kemerli girinti açılmıştır.

Şırnak: Mir (Cencekir) Kalesi

Mir (Cencekir) Kalesi; Şırnak’ın Uludere İlçesi, Şenoba Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır.

İlçe Merkezi’nden Şenoba Beldesi’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Hezil çayı kenarında bulunan yaklaşık 1-1.30 saat yaya yürüyüşü ile kaleye ulaşılmaktadır.

Yüksek bir doğal kaya üzerinde yapılan kale de kare ve yuvarlak doğal kayaya oyulmuş su sarnıçları, büyük bir kısmı yıkılmış mihrap izinden anlaşıldığı üzere mescit ve temel seviyesinde yıkılmış yapı kalıntıları bulunmaktadır.

Dönemi hakkında herhangi bir belge bulunmamakla birlikte o dönemde yaşayan yerel beyler tarafından yapılmış olduğu tahmin edilmektedir.

Şırnak: Beyaz Köprü

Beyaz Köprü; Şırnak’ın Uludere İlçesi, Hilal Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe Merkezi’nden Hilal Beldesi’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Köprü günümüze bir kısmı yıkılmış bir şekilde gelebilmiştir. Hilal Çayı üzerine kurulan köprü tek kemerli köprüler gurubuna girmektedir.

Doğu-batı yönünde uzanan köprü 11.20 m kemer açıklığında, 4.47 m açıklığında ve 5.00 m yüksekliğindedir. Köprü kemeri kesme taştan diğer kısımlar moloz taştan yapılmıştır.

Köprü su taşkınlarından dolayı batı yan duvarı tamamen yıkılmıştır. Su tahribatına maruz kalan köprünün acilen onarılması gerekmektedir. Dönemi hakkında herhangi bir belge bulunmamaktadır.

Erzurum: Uludere, İnçer Camii

İnçer Camii; Erzurum’un Uludere İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Erzurum Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 16/07/2007 tarih ve 675 sayılı kararı ile tescillenmiştir.

Kare planlı olan caminin giriş kapısı üzerindeki kitabede Hicri 1261 tarihi bulunmaktadır. Moloz taşla duvarlar inşa edilmiş olup; üst örtü düz ahşap tavan şeklindedir. İbadet alanına giriş kuzey cephenin merkezinde bulunan ahşap bir kapıyla sağlanmıştır.

Kadınlar mahfili asıl ibadet alanının kuzeyindedir. Mihrap kısmı kesme taş malzemelidir. Yatay çizgilerle üç bölüme ayrılmıştır. Ahşap tavan ortada ahşap dört direkle desteklenmektedir. Tavan göbeği ise yükseltilerek renkli lale motiflerle zenginleştirilmiştir.