İzmir: Tire Müzesi

Tire Müzesi; İzmir’in Tire İlçesi, Samizade Meydanı’nda yer alır. Müzede taşınır kültür varlıkları iki salonda teşhir edilmektedir.

Arkeoloji salonunda M.Ö. 3500 ile M.S. 1100 yıllarına ait heykeller, mezar stelleri, mermer masa ayakları, mermer ve pişmiş toprak lahitler, cam eserler, pişmiş toprak yağ kandilleri, kronolojik sıra ile sikkeler, bronz yağ kandilleri, elektron ve gümüş sikkeler ile pişmiş toprak heykelcik parçaları ile çocuk heykelleri sergilenmektedir.

Etnografya salonunda ise el yazması Kur’an-ı Kerim’ler, yazı takımları, erkek ve kadın ceketleri, karyola örtüleri (iplik ve sim işli), çeyiz sandıkları, nalyonlar, hamam ve şifa tasları, gümüş kadın ziynet eşyaları, Avrupa kökenli olup Osmanlı Döneminde kullanılan seramikler, çeşitli dönem savaş aletleri, derviş ve zaviye eşyaları, Çanakkale seramikleri, tablolar, halılar, kilimler ve vitray pencereler sergilenmektedir.

İzmir: Yalınayak Hamamı

Yalınayak Hamamı; İzmir’in Tire İlçesi, Ertuğrul Mahallesi, Kaplan Çeşme Sokak üzerinde yer alır.

Hamam, Yalınayak Cami ile birlikte Hasan Çavuş isimli bir kişi tarafından yaptırılmıştır.

Kitabesi bulunmadığından yapım tarihi kesinlik kazanamamıştır. Bununla beraber yapı üslubundan ve vakfiyesinden XVI. yüzyılın ortalarında yapıldığı sanılmaktadır.

Kesme taş, moloz taş ve tuğladan, dikdörtgen planlı olarak yapılmış olan hamam soğukluk, ılıklık ve sıcaklık bölümlerinden meydana gelmiştir. Bölümlerin üzeri pandantifli kubbelerle örtülmüştür.

İzmir: Hacı Hekim Hamamı

Hacı Hekim Hamamı; İzmir’in Tire İlçesi, Dere Mahallesi, Hekim Sokak üzerinde yer alır.

9 hücreli hamamın üç bölümü yıkılmış, altı bölümü ise ayakta kalmıştır. Hamamın kitabesi günümüze gelemediği gibi kaynaklarda da onunla ilgili yeterli bilgiye rastlanmamıştır.

Günümüzde oldukça harap durumda olan hamamın mimari yapısından XIII. yüzyılın sonunda Aydınoğulları döneminde yapıldığı sanılmaktadır.

Moloz taş ve tuğladan yapılmış olan hamam dikdörtgen planlıdır. Soğukluk, ılıklık ve sıcaklık bölümlerinden meydana gelen hamamın soğukluk kısmı kare planlı olup, üzeri kubbe ile örtülüdür.

Ilıklık tonoz örtülü ve dikdörtgen şekildedir. Sıcaklık kare planlıdır. Üzeri soğuklukta olduğu gibi yüksek yuvarlak kasnaklı, tuğla kubbe ile örtülüdür.

1947 yılına kadar çalışan hamam, yol çalışmaları nedeniyle bir kısım hücrelerini yitirmiştir. Hamamın ışıklık düzeni oldukça zengindir. Kubbeye geçiş, tromplarla sağlanmıştır. Hamamın hem erkekler hem kadınlar bölümü girişi aynı cephedendir.

Hamamın 1857 yılında mütevellileri Hacı Reşit Efendinin çocukları tarafından, Hacı Halil Bey’e satılmıştır

İzmir: Hafsa Hatun Çeşmesi

Hafsa Hatun Çeşmesi; İzmir’in Tire İlçesi yerleşim sınırları içerisinde yer alır.

Hafsa Hatun Çeşmesi’nin yapım tarihini belirten bir kaynağa rastlanmamıştır. Ancak halk arasındaki söylentiye göre Hafsa Hatun tarafından yaptırılmıştır. Yapı üslubundan XVII. yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır.

Çeşme moloz taş ve tuğlaların alternatifli olarak dizilmesinden meydana getirilmiştir. Tek cepheli dikdörtgen planlı çeşmenin önünde yuvarlak bir kemerin içerisine ayna taşı yerleştirilmiştir.

Kemerin üst noktası uzatılarak sivri bir kemer şekline dönüştürülmüş ve üstü kırma bir çatı ile örtülmüştür. Çeşmenin yalak taşı Helenistik döneme ait bir lahittir. Günümüzde kullanılmamaktadır.

Tire ilçesinde bu çeşme dışında XVII.-XVIII. yüzyıllara tarihlendirilen çeşmeler bulunmaktadır. Bu çeşmelerin bazılarının kitabeleri bulunmadığından kimin tarafından ve ne zaman yapıldıkları konusunda yeterli bilgi bulunmamaktadır.