Kilis: Tabakhane Camii

Tabakhane Camii; Kilis’in Merkez İlçesi, Tabakhane (Meşhedlik) Mahallesi, Necip Asım Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Cami, Hurufat Defterleri kayıtlarında “Bağhane Camii, Şeyh Gökçe Camii Şerifi, Şeyh Gökçe Ferdi Camii, Debbaghane Camii” adlarıyla geçer. Minaresi dışında tüm özelliklerini yitirmiştir.

Düzgün kesme taşlardan yapılan minarenin kaidesi kare planlı ve köşeleri pahlıdır. Tek şerefeli olup, gövdesinin ortasında friz vardır. Şeref altı üç sıra mukarnas, mukarnasların alt ve üst kısımlarında işlemeli silmeler vardır. Onaltıgen olan gövdede bir sıra ara sıralanmış sekiz tane çini, çini olmayan yüzeylerde çam ağacına benzer motifler vardır. Şerefe korkulukları ajur tekniğiyle işlenmiş motiflerle, yuvarlak olan petek silmelerle süslenmiş olup; külahın dört yüzüne de birer tane çini yerleştirilmiştir.

Kilis’te inanç turizmi kapsamında en eskisi 7. Yüzyılda inşa edilen Ulucami olmak üzere çok sayıda tarihi cami bulunmaktadır. Osmanlı kayıtlarına göre şehirde 55 cami, 10 mescit yer almaktadır. 11 cami ve 2 mescit orijinal şekliyle ayakta kalabilmiş, 13 cami çeşitli tarihlerde restore edilerek orijinalliğini kaybetmiş, 31 tanesi ise ortadan kalkmıştır.

Günümüze kadar ayakta kalabilen Osmanlı dönemi öncesi camiler; Ulu Cami, Alacalı Akcurun ve Ali Çavuş camilerdir. Bu dönemde yapılan camilerden Ali Çavuş Camisi’nin sadece adı kalmıştır. Alacalı Cami ise sonradan yapılan müdahalelerle özgünlüğünü kaybetmiştir. Bu dönemden orijinalliğini muhafaza ederek günümüze kadar ayakta kalabilen yalnızca Ulu Cami ve Akcurun Camisi’nin minaresidir. Kilis’te ayakta kalabilen diğer yapılar Osmanlı ve Cumhuriyet devrinde yapılan eserlerdir.

Osmanlı Devleti zamanında yapılan Camiler şunlardır: Tekke (Tekye), Hacı Derviş , Kadı, Muallâk (Hasan Bey Camisi), Hindioğlu, Çalık, Pirlioğlu, Hasan Attar, Zeytinli, Şeyh Camisi, Cüneyne, Şeyh Hilal (Şeyh Ahmet Camisi), Şeyh Süveden (Hacı Özbek Camisi), Tabakhane, Murtaza Ağa, Şeyh Süleyman (Şeyhler Camisi), Kürtler, Mehmet Paşa ve Minaresiz Şeyh Efendi Tekkesi (Nakşibendî Tekkesi).

Ankara: Tabakhane Camii

Tabakhane Camii; Ankara’nın Altındağ İlçesi, Benderesi Mevkii, Kale Mahallesi, Kevgirli Sokak üzerinde yer almaktadır. Toplu taşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Tabakhane Camii, taş kaideli, ahşap hatıllı, kerpiç duvarlı ve kiremit çatılı sade bir yapıdır. Planı uzunlamasına dikdörtgendir. Doğuda silindirik yinelenmiş minaresi vardır. Eski minarenin kare kaidesi kıble duvarına bitişik, kesme ve taş tuğladır. Kuzeydeki camiye giriş yapısı yenilenmiştir.

Haremin kuzeyinde iki taraftan altışar ahşap destekle taşınan ahşap kadınlar mahfili yer alır. Kitabesine göre 1900–1901 yılları arasında Necmeddin’in torunlarından Şükrü Efendi tarafından yenilenmiştir. Buna göre yapılış tarihinin18’inci yüzyıl olduğu tahmin edilmektedir. Cami eski özelliğini kaybetmiş Ankara yapılarındandır.