Adana: Bahri Paşa Çeşmesi

Bahri Paşa Çeşmesi; Adana’nın Seyhan İlçesi, Reşatbey Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır.

Atatürk Parkı’nda yer alan bu eser, şehrin tam merkezinde bulunur. Her türlü vasıta ile kolay ulaşılır.

1901 yılında II. Abdülhamit’in tahta çıkışının 25’inci yılı münasebetiyle birçok Osmanlı vilayetinde yapılan anıtlardan biridir. Dönemin Adana Valisi Bahri Paşa’nın adı verilmiştir. Kuruköprü meydanındaki çeşme 1952 yılında yol genişletme nedeniyle belediye tarafından yıkılmıştır.

1991-1992 yıllarında Adana Valiliği’nin “Kültür Varlıklarımıza Saygı” kampanyası çerçevesinde, mimar Zeynep Çavuşoğlu tarafından restitüsyon projesi yapılarak Valilikçe yeniden inşa edilmiştir.

Adana: Çitlenbik Ağacı

Çitlenbik Ağacı; Adana’nın Seyhan İlçesi, Akkapı Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

Doğal yapısı ve ölçüleri bakımından benzerlerinden farklı özellik ve güzelliğe sahip Çitlembik ağacı yaklaşık olarak 18-20 m. yüksekliğindedir. Toprak yüzeyinde çevresi yaklaşık 4.00 m dir. İlginç dallanmalara haizdir.

Adana: Bebekli Kilise

Bebekli Kilise; Adana’nın Seyhan İlçesi, Tepebağ Mahallesi, 10. Sokak üzerinde yer almaktadır.

Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

1880-1890 tarihlerinde inşa edilen St. Paul Katolik klisesidir. Bazilikal planlıdır. En son yaşanan deprem sonrasında onarım geçirmiş olan yapı özgün işlevini korumakta ve kullanılmaktadır.

Adana: Emniyet Müdürlüğü Binası

Emniyet Müdürlüğü Binası; Adana’nın Seyhan İlçesi, Ulucami Mahallesi, Ali Münif Yeğenağa Caddesi üzerinde yer almaktadır.

Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

Yapı, bodrum artı 2 ana kat düzeninde ve yığma yapım tekniğiyle inşa edilmiştir. Kesme taş olarak oluşturulan cephede basık kemerli pencereler dizisi zemin katta,kaydırmalı olarak taşırılmış taşlarla çevrelenerek belirgin hale getirilmiştir.

Aynı biçimde yapının dikdörtgen kütlesinin köşe noktaları da taşların kaydırmalı olarak dışa taşırılmasıyla vurgulanmıştır. Yapıda geniş bir merdivenle, balkon şekilde bir çıkma altından ulaşılan giriş, sütunları ve kemerli yapısı ile dönem özelliklerini yansıtmaktadır.

Dönemin önemli örneklerinden biri olan yapı uzun süre Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü olarak kullanılmış, ancak en son yaşanan depremde hasar görmüş ve bir süre boş kalmıştır. Yapı günümüzde restorasyon aşamasındadır.

Adana: Musa Ballı Konağı

Musa Ballı Konağı; Adana’nın Seyhan İlçesi, Kayalıbağ Mahallesi, 2. Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

Adı geçen parselde yer alan taşınmaz,yığma yapım tekniğiyle blok taş, kagir ve ahşap yapı gereçleri ile inşa edilmiştir. Yapının zemin ve üst katı ahşap hatıllı kagir duvar örgü tekniği ile yapılmış, duvarlar çatı silme kotunda çepeçevre filizler halinde devam eden bindirme tuğla örgü tekniğinde inşa edilmiştir.

Üst kat tavanı toprak dolgulu teras çatı tekniğinde yapılmıştır. Yapının hayat mahalline çift kanatlı ahşap kapıyla girilmektedir. Hayat mahalli ile iç avlu arasında kemerli boşlukların bulunduğu taş duvarların olduğu ancak, bazı bölümlerin sonradan kapatıldığı gözlenmektedir.

Yapının hayat mahallinde iç avlu mekanına,bu mekandan bitişik ayrı kullanılan konutların çardak kısmına çıkılmaktadır. Geçmişte Musa Ballı Köşkü olarak anılan iç avlu plan şemasına sahip çevresinde ayrı kullanılan yapılar ile ilişkili kullanılmış olduğu gözlenmektedir.

Yapı kompleksinin sokakla kesiştiği noktada zemin kat boşaltılmış,kemer üst örtülü açıklıklar ve yüksek ahşap kirişli tavanlar kabaltı oluşturularak geçmişteki özgün karakter halen muhafaza edilmektedir. Taşınmazlarda tavan ve döşeme ahşap lambri tarzında ve ahşap kirişler halinde detaylandırılmıştır.

Adana: Şeyh Zülfo Mescidi

Şeyh Zülfo Mescidi; Adana’nın Seyhan İlçesi, 5 Ocak Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

Şeyh Zülfo tarafından yaptırılmış olan mescidin kubbesinde kitabe bulunmaktadır. Kitabesindeki Hanikah olduğu belirtilen yapı,oldukça küçük ve kare planlıdır.

Beden duvarları kesme taştandır. Mekanı kirpi saçaklı küçük bir kubbe örter.Kubbe geçişi köşe trompları ile sağlanır. Mescidin kuzey cephesinde 2 paye ve 2 sütunun taşıdığı 3 kubbeli son cemaat yeri bulunmaktadır.

Mihrabı 5 kenarlı niş halinde olup mukarnas bezemelidir. Günümüzde kullanılmakta olan yapının minaresi,en son yaşanan depremde yıkıldığından yerine yeni bir minare inşa edilmiştir.

Adana: Yeni Camii

Yeni Camii; Adana’nın Seyhan İlçesi, Kuruköprü Mahallesi, Ziya Paşa Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

Enine gelişen dikdörtgen planıyla ulucami plan tipindedir. Yapının üzerini iç mekanda iki paye ve iki sütun ile taşınan iki sıralı on kubbe örtmektedir. Paye ve sütunlar sistemi,birbirine sivri kemerle bağlanmaktadır.Caminin kuzey batı köşesindeki minarisinin gövdesi zikzaklı silmelerle bezenmiştir.

Minarenin kürsüsü(girişi güney cephesinden olmak üzere) aynı zamanda cümle kapısı haline getirilmiştir.Kapının üzerinde ve güney cephesinde taş işçiliği süslemeleri göze çarpmaktadır. Deprem sonrasında onarım görmeyen yapının özgün ibadet bölümü günümüzde kullanılmamaktadır.

Bunun yerine özgün kısma bitişik olarak,onun kuzey batısında inşa edilen niteliksiz betonarme bölümde ibadet gerçekleştirilmektedir. Yapıda avluya abdest muslukları, WC eklenmiş ve avlu oldukça küçülmüştür. Yapının düz üst örtüye sahip olan ek kısmının çatısı da ibadet amaçlı kullanılmakta ve avludan yeni yapılan bölümün üstünde yer alan bu yazlık kısma çıkış bulunmaktadır.

Bu mekandaki gölgeleme elemanı olan çinko saçaklar caminin görselliğini zedelemektedir. Caminin minare kürsüsünün caddeye bakan yüzeyinde yer alan ve Osmanlı güneş saatlerinin güzel bir örneği olan saat taştaki aşınma nedeniyle güçlükle seçilebilmektedir.

Adana: Dr. Eşref Akman Konağı

Dr. Eşref Akman Konağı; Adana’nın Seyhan İlçesi, Tepebağ Mahallesi, İnonü Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

Bina yanlarda ve arkada ince tuğlalardan yapılmış takriben 3 metre yükseklikte sağlam bir duvarla çevrilidir. Sokağa açılan bir kapının bulunduğu arka duvarda 3 adet üzeri kemerli 25 cm derinlikte nişler mevcuttur. Nişlerin önünde taştan bir ağzı bulunan fakat içi duvardakilerle aynı karakterde tuğlalarla örtülü olan ve bugün kullanılmayan bir kuyu vardır.

Yan duvarlarda yine ince tuğladan plaster tarzında çıkıntılar yapılmış yan ve arka avlu kısmen taş döşeli bina ince tuğladan yapılmış ve üzeri ilk bakışta taş hissi veren gayet ince bir sıvayla örtülmüştür. Cephede bu sıvayla çeşitli tezyinat (plaster,diş kesimi vs.) oluşturulmuştur. Binanın tabanı yol seviyesinden 1 metre kadar aşağıda kalmıştır.

Cadde üzerindeki 1.kat odaları bir tadilatla dükkan haline getirilmiş arka taraftakiler metruk haldedir. Cepheden bakıldığında binayı dikey 3 şeride ayırarak incelemek mümkündür, kemerli, kabartma süslerle tezyin edilmiş ahşap giriş kapısının bulunduğu orta bölüm yandakilere nazaran daha sade olup, yalnız giriş kapısının üzerinde plasterler arasında iç bükey ve dış bukey profilinde diş kesimi gibi süsler mevcuttur.

3. katta bir balkon olup,çatı katı da bu bölümün üzerinde yükselmekte ve onun da ahşap konstruksiyonla süslü bir balkonu bulunmaktadır. Çatı katının yan duvarı ile daha alçak olan yan bölümlerin üst kısımları kenarlara doğru alçalan üçgen bir duvarla birleştirilmiş ve bir nevi alınlık meydana getirilmiştir. Bu alınlık arka cephede de mevcuttur. 2 yan bölümde her katta ikişer pencere olup kısmen ahşap panjurludur.

Pencere üstleri her iki pencereyi de kapsayan profiller ve diş kesimiyle süslüdür. Binanın üzeri marsilya kiremitleriyle örtülüdür. Cephedeki kapıdan girişte ikinci kata iki merdivenle çıkılmakta ve bunlar bir sahanlıkta birleşmektedir. Bu sahanlıktan iki yandaki odalara ve ortadaki salona kapılar açılmaktadır. Salon merkez teşkil etmekte ve etrafına odalar sıralanmaktadır.

İkinci katın tabanı ahşap döşeme olup tavan da ahşaptandır. Ön ve arka cephede ahşap konstruksiyonla süslü iki balkonu vardır. Kültür Bakanlığınca 1998 yılında kamulaştırılarak 2001 2003 yıllarında restorasyonu gerçekleştirilen yapı günümüzde Koruma Kurulu Müdürlüğü olarak kullanılmaktadır. Söz konusu restorasyon sırasında özgün detaylarını kaybeden yapının genel plan,cephede kütle özellikleri ise korunmuştur.

Adana: Cuma Fakıh Mescidi

Cuma Fakıh Mescidi; Adana’nın Seyhan İlçesi, Ulucami Mahallesi, 4. Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

Mescid, Piri Paşa Dönemi’nde 1541 tarihinde Cuma Faki tarafından yaptırılmış ve 1891 tarihinde de Mehmet Zabit ve Mehmet Akif kardeşler tarafından onarımı yaptırılarak yenilenmiştir. Dikdörtgen planda iki katlı küçük bir yapı olan mescid dıştan dışa 9×8 metre boyutlarındadır.

Mescidin giriş kapısının solunda ve güney duvarında ikişer doğu ve batı duvarında üçer pencere mekanı aydınlatmaktadır. Mescidin mihrabı çok sade minberi küçük ve ahşaptır.İçte ve dışta süslemesi olmayan mescidin minaresi yoktur.

Mescidin güney batısında yer alan medresesi 4 odadan oluşmaktaydı.1891’de mescidle birlikte onarılan medrese günümüze ulaşamamıştır. 1998 Adana depreminde ağır hasar gören mescid yeniden yaptrılmış ve 2003 yılında tekrar ibadete açılmıştır.

Adana: Yeşil Mescit ve Türbesi

Yeşil Mescit ve Türbesi; Adana’nın Seyhan İlçesi, Tepebağ Mahallesi, Av.Turhal Arun Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

1746-48 yıllarında inşa edilmiş olan yapı mekanı örten kubbenin üzerindeki kiremitlerin yeşil oluşundan dolayı yeşil mescit adını almıştır. Kuzeyinde küçük bir avlusu bulunan ve sarı küfteki taşından yapılmış olan eser kare planlı ve tek kubbeli mekanı ile Adana ve civarında sık rastlanan mescitlerden birini teşkil etmektedir.

Planı araziye uydurma planı ile altına bir de bodrum kat yapılmış olup, esere doğu duvarın uzantısı ve mescidin yan duvarı boyunca devam eden avlu duvarının nihayetindeki yay kemerli bir kapıdan girilir. Mescidin doğu ve güney cephelerindeki,birer pencere dikdörtgen biçimli büyük birer niş içine alınmıştır ve çevresine geometrik desenli taş işçiliğiyle bezeme yapılmıştır.

Özellikle köşeleri sütunçelerle ve çevresi geometrik desenli kabartma işlemelerle süslenen doğu cephesindeki penceresi dikkati çekmektedir. Doğudaki bu pencerenin iki yanında ve güney cephesindeki pencerenin bir yanında kemerli birer pencere daha bulunmaktadır. Mescidin içinde dört duvardaki dört büyük kemerin takviye ettiği büyük nişler kubbeyi taşımaktadır.

Kare plandaki mekanın üzerindeki sekizgen kubbe kasnağı,kubbenin altına gizlenmiştir.Mukarnas örtlülü mihrap nişi mekandaki tek bezeme unsurudur.Avlu kapısının üzerindeki mukarnas bezemenin de mescidin yapıldığı dönemden kaldığı düşünülmektedir.Yapının biri avlu giriş kapısının diğeri kıble duvarı üzerinde bulunan iki kitabesi vardır. 1965 yılında Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından onarılarak ibadete açılan yapı günümüzde de iyi durumdadır.