Artvin: Köprülü Kilise

Köprülü Kilise; Artvin’in Şavşat İlçesi, Köprülü Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Bölgedeki kiliselerin merkezi sayıldığı tahmin edilmektedir. Kıpçaklı beylerinden Zor Tana tarafından yaptırılan kilisenin bugün yalnızca kalıntıları vardır.

Kilise, yığma yapım sistemiyle kesme taş malzemeden inşa edilmiştir. Üst örtüsü ve döşemeleri tamamen yok olan yapıda sadece bazı duvarlar ayakta kalabilmiştir. Tescil, bulunmayan yapı, günümüzde kullanılmamaktadır.

Artvin: Satlel Kilisesi

Satlel Kilisesi; Artvin’in Şavşat İlçesi, Söğütlü Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Kilise, ilçe merkezinden yürüme mesafesindedir.

Değişik zamanlarda onarımlar geçirdiği anlaşılan yapı, muhtemelen Ortaçağ Dönemi’nden sonra kilise olarak inşa edilmiştir. Daha sonra, kilise büyütülmüştür. 1923 yılında kilise camiye çevrilmiştir. Günümüzde herhangi bir amaç için kullanılmamaktadır. Vakıf arazisi üzerinde bulunmakta olup, etrafı Osmanlı döneminden kalma hazire ile çevrilmiştir.

Kuzey güney doğrultusunda dikdörtgen çerçeveden oluşan yapı, dıştan 15.75×11.75 m. ölçülere sahip olup, karmaşık bir plan arz etmektedir. Kuzeyde ve güneyde dikdörtgen planlı iki mekan bulunmaktadır. Tüm yapı, dıştan kuzey güney doğrultusunda çift pahlı çatıyla örtülmüştür. Yapı, plastik ve freskli süsleme açısından sadedir. Ancak doğu cephesinde, haç motiflerinden oluşan plastik süslemelere yer verilmiştir.

Cephe duvarları, dolgu duvar tekniğinde örülmüştür. Yer yer düzgün kesme taş malzeme de kullanılmıştır. Kuzey cephesi dışında, diğer tüm cepheleri sağlam olan yapının özellikle kuzey mekanın ( son cemaat yerinin ) üst örtüsü tümüyle çökmüştür. Çatısı anarıma muhtaçtır. Minberi yerinden alınmıştır.

Artvin: Sahara Karagöl Milli Parkı

Sahara Karagöl Milli Parkı; Artvin’in Şavşat İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe merkezine 25 km. mesafededir. Özel araçlarla ulaşım mümkündür.

Genel olarak sahada Palaojen ve Neojen arazileri yer alır. Yöredeki kayaçların büyükçoğunluğu sedimanter kökenlidir. Ender bir topoğrafik karakter gösteren Karagöl ve çevresi yer yer vadilerle yarılmıştır. Bu yarılmalar yörede heyelan ve kütle hareketlerinin aktif olmasına neden olmuştur.

Karagöl; rasyonel olarak kayan kütlenin gerisindeki çanakta biriken suların meydana getirdiği bir heyelan gölüdür. Göl çevresi yoğun ormanlarla kaplı olup, ormanı meydana getiren ağaç türleri genelde ladin ve çamlardan ibarettir. Bu doğal öğelerin ördüğü Karagöl, ender manzara güzelliklerine sahiptir. Ayrıca gölün kuzeydoğusundaki Bagat mevkii ve çevresinde çim kayağı pisti niteliğine sahip alanlar mevcuttur.

Ender manzara güzellikleri, kültürel, rekreaksyonel ve turistik potansiyeli olan sahada Bitki Türlerinden ; Ağaç olarak ; Ladin, Sarıçam, Ahlat, Ağaççık olarak; orman gülü, Kızılcık, Fındık, Çalı olarak ; Orman Çileği, Böğürtlen ve Otsu bitkiler olarak da; Eğrelti ve çayır otları bulunmaktadır. Hayvan Türlerinden: Memeli hayvanlardan; Ayı, Kurt, Tavşan, Domuz, Porsuk, Tilki, Sincap, Vaşak, Kuşlardan; Keklik Doğan Yabanı Güvercin, Karga, Saksağan, Sığırcık, Alakarga, Balıklardan; Alabalık ve Sazan, Sürüngenlerden ise Yılan, Kertenkele ve Kaplumbağa bulunmaktadır.

Karagöl bölümünde kır gazinosu olarak kullanılan ve 20 yataklı konaklama hizmeti veren bir tesis bulunmaktadır. Karagöl’ün doğu ve batısında bulunan ormanlık alanlar günübirlik ve kamping kullanımı için iyi nitelikler arz etmektedir. Sahara kesiminde ise; yayla özelliği gösteren yörede, Kocabey Yaylası kışlağı konaklama merkezi olarak sabit tesisli hizmet sunacak potansiyel arz etmektedir. Yukarıda bulunan yazlık Kocabey Yaylası ise önceki yıllarda olduğu gibi “Sahara Pancar Şenlikleri’nin” düzenlenmesine daha müsait biralan olarak değerlendirilmektedir.

Sahara Bölümü; Şavşat İlçesi sınırları içinde bulunan Karagöl-Sahara Milli Parkı iki ayrı sahadan oluşmaktadır. Orman örtüsü, ladin ve göknarlardan meydana gelmiş olup, oldukça seyrek dokuya sahiptir. Yörede antro-projen step karakterinde sahalar geniş alanlar kaplamaktadır. Kocabey yaylası ve çevresinde alpin zona ait bitki türlerine rastlanmaktadır.

Yörenin genel olarak örtü bazaltlarından meydana gelen bir jeolojik yapısı vardır. Örtü bazaltlarının sıyrıldığı yerlerde Tersiyer formasyonlar ortaya çıkar. Yer yer derin vadilerle parçalanan yörede eğim değerleri oldukça yüksektir. Sahara, bu eğimli arazide 1700-1800 metrelerde kademeli olarak yer alan sınırlı düzlüklerden birisi olarak belirir. Alt zonlarda sarıçam bulunmaktadır. Kocabey Yaylası ve çevresinde Alpin Zon’a ait bitki türleri yer almaktadır.

Reşat Deresi kenarında 1700-1800 metrelerde kademeli olarak yer alan düzlükler aynı zamanda “Sahara Pancar Şenlikleri”ne sahne olmaktadır. Bu şenliklere bölge dışında oturan yöre insanları da katılarak bölgeye iç turizm açısından oldukça büyük ekonomik katkı sağlamaktadır. Ender manzara güzellikleri, kültürel rekreasyonel ve turistik potansiyeli yüksek, zengin flora ve fauna, ilginç jeolojik özellikleri ve doğal peyzaj güzelliğiyle korunmaya değer milli bir varlığımızdır.

Artvin: Kocabey Kışlası

Kocabey Kışlası; Artvin’in Şavşat İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe merkezine 15 km mesafedeki Kocabey’e ulaşım mümkündür.

Sahara Karagöl Milli Parkı sınırları içinde bulunmaktadır. Kocabey Kışla Evleri kendine özgü ahşap mimari özellikleri ile ilgi çekmektedir. Bu yörede her yıl Temmuz ayının 4 ncü haftasında Sahara Pancarcı Festivali düzenlenmektedir. Kışlada Kamp ve Karavan turizmi yapılabilmektedir.

Artvin: Bilbilan, Karagöl

Karagöl; Artvin’in Şavşat İlçesi, Bilbilan Yaylası sınırları içerisinde yer almaktadır. Şavşat ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır.

Şavşat, Dalkırmaz, Çiftlik, Savaş, Çavdarlı köyleri üzerinden veya Hanlı ve Karaağaç köylerinin yaylalarını geçerek göle ulaşabilmektedir. Çavdarlı, Savaş ve Hanlı köylerinin yaylalarının üstünde Yalnızçam dağlarının zirvesinde, Bilbilan yaylasının arka tarafında yer almaktadır.

Üç büyük gölden oluşmaktadır. Muhteşem bir doğa görüntüsüne sahip olan bu gölün çevresinde yaz aylarının ortasında bile kar vardır. Bu göllerde dünyada nadir olarak yetişen kırmızı benekli alabalıklar bulunmaktadır.

Artvin: Sahara Yaylası

Sahara Yaylası; Artvin’in Şavşat İlçesine 17 km. mesafedeki Sahara Karagöl Milli Parkı içindedir.

Midibus ve daha küçük her türlü araçlarla ulaşım sağlanmaktadır.

Kamp ve Karavan Turizmi için ilimizdeki en uygun yerlerdendir. Sahara Yaylası, geniş otlakları ve soğuk suları ile Artvin’in önemli yaylalarındandır. Her yıl temmuz ayının 4. hafta sonu Sahara Pancarcı Festivali düzenlenmektedir.

Artvin: Satlel Kalesi

Satlel Kalesi; Artvin’in Şavşat İlçesi, Söğütlü Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Osmanlılar döneminde de kullanılan kalenin sur duvarlarının büyük bir bölümü ayaktadır. İçinde sarnıç ve şapel kalıntıları bulunmaktadır. Yapının kitabesi bulunmadığından, kesin olarak hangi tarihte inşa edildiği bilinmemektedir.

Plan ve mimari özellikleri bakımından, Bagratlı Krallığı Kalelerine benzemektedir. Bu benzerlik dikkate alınarak, IX. y.y’da inşa edilmiş olduğu söylenebilir. Kale, yüksek bir ana kayanın üzerine kurulmuştur. Kale toplam olarak, 3360 m²’lik alana sahiptir.

Kalenin kuzeyden batıya doğru devam eden bölümünde, surlar yok denecek kadar azdır. Doğudan başlayıp, batı ucuna kadar devam eden çevresinde ise, yaklaşık 13.00 m’ye kadar yükselen 4 adet ve dikdörtgen formdaki, silindirik burçlarla, bunların yarısına kadar çıkan surlar yer almaktadır.

İç mekanda, kalenin güneybatı surunda, dışa burç şeklinde yansıyan, 6.10x 5.35 m ölçülerinde, 15 m. yüksekliğinde ki silindirik planlı kule, karşımıza çıkmaktadır. Asıl mekandan günümüze, 8.00x 4.80 m. ölçülerinde, dikdörtgen planlı ve üstü iki pahlı çatılı şapel kalıntısı ile hemen kuzeybatısında ana kayaya oyulan bir sarnıç ulaşmıştır.

Kalenin doğu yönünde, birbirine bitişik olarak düzenlenmiş, 2.4 m genişliğinde, dikdörtgen planlı, üstü tonozla örtülmüş iki burç yer almaktadır. Orta duvarında dışa açılan küçük bir pencere bulunmaktadır. Hemen yanındaki mekanda ise, 6.70x 3.75 m. ölçüsünde, 0,85 m. genişliğinde, dikdörtgen formlu, kapı yer almaktadır. İç kısmı bozulan ve üst duvarları yıkılan kule, yaklaşık 7.00 m. yüksekliktedir. Kalenin tüm birimlerinde moloz taş ve kireç harcı kullanılmıştır

Artvin: Meydancık Taş Kemer Köprüsü

Meydancık Taş Kemer Köprüsü; Artvin’in Şavşat İlçesi, Meydancık Beldesi, Taşköprü Mahallesinde, Bocanat Deresi üzerinde yer almaktadır.

Kitabesi bulunmayan yapı muhtemelen Ortaçağ döneminde inşa edilmiştir. Tek gözlü ve yolunun düz olduğu köprüler grubundandır. Köprü gözü basık kemerli olup, korkulukları bulunmamaktadır. Köprü, tümüyle kaba yontu taşıyla yapılmıştır. Günümüze kadar sağlam bir şekilde ulaşmıştır.

Artvin: Tibeti Kilisesi

Tibeti Kilisesi; Artvin’in Şavşat İlçesi, Cevizli Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy dolmuşları ile ulaşım mümkündür.

Günümüze ulaşan herhangi bir kitabesi bulunmamaktadır. Ancak, yazılı kaynaklardan edinilen bilgilere göre, 899-914 yılları arasında, bölgede egemen olan Bagratlı prenslerden, Aşut Koh tarafından yaptırılmıştır. XI y.y’dan sonra, yörenin önemli dini merkezleri arasında anılan yapı, XII. ve XV y.y’lar da onarım görmüştür.

Bölgenin İslamiyeti kabul etmesi ile birlikte cami olarak kullanılan yapı, 1885 yılında, kubbesine ve haç kollarına yıldırım düşmesi sonucu hasar görmüş ve 1889 yılında terk edilmiştir. 1953 yılında kubbesi çökünce, iyice harabeye dönmüştür. Köy içinde bulunan manastır, günümüze kilise ve şapeli ile ulaşmıştır.

Kilise, günümüze gelen şekli ile serbest haç planlı olup, dıştan 26.00×25.50 m. ölçülerindedir. Güney haç kolu, 7.20×5.00 m iç ölçülerinde, doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen plana sahiptir. Kilisenin cephesinde zengin plastik süslemelerin yanı sıra iç mekanların uygun yerlerine işlenen fresklerle dışla için dengesi sağlanmaya çalışılmıştır. Plastik süslemelerin ekseriyeti bitkisel motiflerden oluşmaktadır.

Apsis penceresi çevresinde iki şerit ile birbirine geçme olarak örülmüş sepet örgüsü şeklinde süsleme vardır. Yine yer yer kalp motifleri içleri yaprak motifleriyle doldurulmuştur. Dış cephelerde izlenen yoğun plastik süslemelerin yanı sıra iç mekana ait sütun altlıkları ve başlıklarının duvar payelerindeki yastık ve silmelerin çeşitli plastik motiflerle süslendikleri anlaşılmaktadır.

Şapel, kuzey haç kolunun kuzeyinde doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen plana sahiptir. Kuzey cephe yuvarlak kemerlere sahip arkadlarla hareketlendirilmiştir. Kuzey ve batı duvarları tamamen yıkılmıştır. Herhangi bir süslemesi günümüze ulaşmayan yapı, malzeme ve teknik açıdan, Kilise ile benzeşmektedir.

Artvin: Kaya Odaları

Kaya Odaları; Artvin’in Şavşat İlçesi, Kirazlı Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır.

Kirazlık Köyü’ne kadar köy dolmuşları ile ulaşım mümkündür. Kaya Odaları’nın bulunduğu bölgeye araçla ulaşım bulunmamaktadır.

Meskun mahalden uzakta sarp bir kayalıkta yer alır. Kaynaklarda herhangi bir bilgiye rastlanmadığından hangi tarihte yapılmış olabileceği kesin değildir.