Hatay: Saka Hamamı

Saka Hamamı; Hatay’ın Antakya İlçesi, Tayfur Sökmen Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Mahremiye Camisi’nin kuzeybatısında, Çelenkoğlu Sabunhanesinin batısında bulunuyor. Yol seviyesinden başlayan Kemerli geniş bir taç kapıdan ve beş basamaklı bir merdivenden içeriye ulaşılır. Yapılış tarihi 16.yy eseri olarak kayıtlarda yer alıyor. Sokullu Mehmet Paşa tarafından büyük bir onarım geçirmiş,1573 yılında vakıf olarak kayıtlara geçmiştir.

Tonoz örtülü bir kubbenin altında, soyunmalık, iki ılıklık, sıcaklık ve külhan bölümlerinden oluşmaktadır. Soyunmalık bölümüne üzeri tonozla örtülü bir koridordan ulaşılıyor. Soyunma bölümünüzden sonra soğukluk ve bunun devamında, etrafında dört adet kemer bulunan sıcaklık bölümü bulunuyor. İkinci ılıklığın içerisinde Muhammet Saka’nın türbesi bulunmaktadır. Sıcaklık bölümü ortasında bir havuz mevcut. Hamamın zemini tamamen kesme taşlarla kaplıdır.

Soğukluk bölümü hamamın doğu- batı yönünde sıralanmış yüksek kemerlerle birbirine bağlanmış üç bölümden oluşuyor. Sekilerin alt kısmında süs kemerciklerinin. Şekillendirdiği nalınlıklar bulunmaktadır. Ilıklıkkısmı, güney – kuzey yönlerinde kemerlerle genişletilmiş, bir kubbenin örttüğü dikdörtgen bir alandan meydana gelmektedir. Birinci ılıklıktan ikinci ılıklık kısmına batı duvardan açılan bir kapıyla geçilmektedir. İkinci ılıklık daha geniş bir mekâna sahiptir.

Bu bölümün kuzeyinde, kubbeli alana eyvan şeklinde açılan bölümde, İbrahim Edhem tarafından yapılmış olan Muhammed SAKA’NIN türbesi bulunuyor. Zemininden basamaklarla çıkılan türbe içerisinde düz mermerden yapılmış bir sandukaya yer verilmiştir. Türbenin tam karşısında iki adet yıkanma hücreleri mevcut. İkinci ılıklığın batı duvarından açılan bir kapıdan geçilen kubbenin ördüğü asıl sıcaklık bölümüne geçiliyor.

Saka Hamamı diğer hamlalardan plan açısından farklı bir uygulama göstermektedir. Hamamın ışıklandırılması kubbelerde açılan pencerelerle sağlanmaktadır. Külhan, hamamın batı yönünde beşik tonoz örtülü bir bölüm olarak yer almıştır. Hamamın bazı bölümlerinde geyik başı ve bitkisel süslemeler yer almaktadır. Yüksek anıtlar kurulunun15-11-1985 yılında 1558 sayılı kararıyla tescil edilmiştir.