Proteinüri nedir? Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

Sağlıklı böbrekler kanınızdaki fazla sıvıyı ve atığı süzer, ancak proteinlerin ve diğer önemli besinlerin geçmesine izin vermez ve bunların kan dolaşımınıza geri dönmesini sağlar. Böbrekleriniz gerektiği gibi çalışmadığı durumda, bir miktar proteinin filtrelerinden idrarınıza kaçabilir. İdrarınızda fazla protein olduğunda buna proteinüri denir. 

İdrarınızda protein bulunması, nefrotik sendromun bir işareti veya böbrek hastalığının erken bir belirtisi olabilir. Daha çok yaşlılarda ve diğer kronik hastalıkları olan kişilerde görülür.

Nedenleri;

  • Dehidrasyon
  • İltihap
  • Düşük kan basıncı
  • Ateş
  • Yoğun aktivite
  • Yüksek stres
  • Böbrek taşı
  • Her gün aspirin almak
  • Çok düşük sıcaklıklar

Böbreklerinize zarar veren koşullar, idrarınızda çok fazla protein olmasına da neden olabilir. En yaygın ikisi diyabet ve yüksek tansiyondur. Proteinüriye neden olabilecek diğer ciddi nedenler;

  • Lupus gibi bağışıklık bozuklukları
  • Böbrek iltihabı (glomerülonefrit)
  • Multipl miyelom adı verilen bir kan kanseri
  • Hamile kadınları etkileyen preeklampsi
  • Organlarınızda protein birikmesi (amiloidoz)
  • Kalp-damar hastalığı
  • Kırmızı kan hücrelerinin yok edildiği bir durum olan intravasküler hemoliz
  • Böbrek kanseri
  • Kalp yetmezliği

Belirtileri;

Proteinüri, özellikle erken veya hafif vakalarda herhangi bir belirti göstermez. Kötüleştikçe, aşağıdaki belirtiler olabilir:

  • Köpüklü veya kabarcıklı işeme
  • Elleri, ayaklar, karın ve yüzde şişlik (ödem)
  • Daha sık işemek
  • Nefes darlığı
  • Yorgunluk
  • İştah kaybı
  • Mide bulantısı ve kusma
  • Geceleri kas krampları

Proteinüri için risk faktörleri;

  • Yaş; 65 yaş ve üstü yetişkinler dehidrasyona ve böbrek sorunlarına daha duyarlıdır. 40 yaşın üzerindeki gebelerde preeklampsi riski daha yüksektir
  • Yüksek tansiyon; Yüksek tansiyonu olan kişilerde diyabet ve böbrek rahatsızlıkları riski daha yüksektir
  • Diyabet; Diyabet, KBH’nin en yaygın nedenidir. Aynı zamanda preeklampsi ve glomerülonefrit ile de ilişkilidir
  • Aile öyküsü; Ailenizde böbrek hastalığı veya preeklampsi öyküsü varsa, proteinüri geliştirme olasılığınız daha yüksektir
  • Fazla kilolu veya obez olmak; Yüksek tansiyon, diyabet ve preeklampsi, aşırı kilolu veya obez olmakla ilişkilidir

Teşhisi;

Proteinüriyi teşhis etmenin tek yolu, idrarınızdaki protein miktarını ölçen bir idrar testidir. Test bir doktorun muayenehanesinde yapılır. Prosedür sırasında, bir numune kabına işersiniz. Doktor idrar örneğine bir seviye çubuğu veya kimyasallarla kaplı küçük bir plastik çubuk yerleştirir. Çok fazla protein içeriyorsa, çubuk rengini değiştirecektir.

İdrarın geri kalanı mikroskop altında inceleneceği bir laboratuvara gönderilecek. Doktorunuz böbrek sorunlarınız olduğunu düşünürse, idrar testini üç ayda üç kez tekrarlayacaktır. Bu, proteinürinin geçici nedenlerini ortadan kaldırmalarına yardımcı olur.

Tedavisi;

Geçici veya hafif proteinüriniz varsa, muhtemelen tedaviye ihtiyacınız olmayacaktır. Ancak devamlı proteinüriniz varsa, altta yatan durumu tedavi etmeniz gerekecektir. Tedavi şunları içerebilir;

  • Diyet değişiklikleri; Böbrek hastalığınız, diyabetiniz veya yüksek tansiyonunuz varsa, doktor belirli diyet değişiklikleri önerecektir
  • Kilo kaybı; Kilo vermek, böbrek fonksiyonunu bozan durumları yönetebilir
  • Kan basıncı ilacı; Hipertansiyonunuz veya şeker hastalığınız varsa, doktor kan basıncınızı düşürmeye yardımcı olmak için ilaç yazabilir
  • Diyabet ilacı; Yüksek kan şekerini kontrol etmek için ilaç veya insülin tedavisine ihtiyacınız olabilir
  • Diyaliz; Glomerülonefrit ve böbrek yetmezliğinde, yüksek tansiyonu ve sıvıları yönetmek için diyaliz kullanılır

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.