Polip nedir? Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

Polipler, çoğunlukla küçük, düz yumrular veya küçük mantar benzeri saplı gibi görünen anormal doku büyümeleridir. Poliplerin çoğu iyi huyludur, yani kanser değildirler. Ancak anormal hücre büyümesine bağlı olduklarından, sonunda habis veya kanserli hale gelebilirler. Doktorunuz biyopsi yaparak büyümenin polip olup olmadığını belirlemeye yardımcı olabilir.

Bu, küçük bir doku örneği almayı ve kanserli hücrelerin varlığı açısından test etmeyi içerir. Polip tedavisi, bulundukları yere, boyutlarına ve iyi huylu veya kötü huylu olup olmadıklarına bağlıdır.

Poliplere ne sebep olur?

Poliplerin nedenleri bulundukları yere göre değişebilir. Örneğin, boğaz polipleri genellikle yüksek sesle bağırmaktan kaynaklanan bir yaralanmanın veya solunum tüpünden kaynaklanan hasarın bir sonucudur.

  • İltihap
  • Yabancı bir nesne
  • Bir kist
  • Bir tümör
  • Kolon hücrelerinin genlerinde mutasyonu
  • Kronik mide iltihabı
  • Aşırı östrojen

Polipler, kanser hücrelerinin nasıl büyüdüğüne benzer şekilde hızla bölünen hücreler yoluyla büyür. Poliplerin çoğu iyi huylu olsa da kansere dönüşebilmelerinin nedeni budur.

Polip belirtileri nelerdir?

  • İşitsel; Kulak kanalında görülür ve işitme kaybı ile kulaktan kan gelmesi gibi belirtilere neden olur
  • Servikal; Rahmin vajinaya bağlandığı bölge olan serviksteki polip tipik olarak belirti vermez, ancak şiddetli menstrüasyonda veya cinsel ilişki sırasında kanama veya olağan dışı bir akıntı oluşturabilir
  • Kolorektal; Dışkıda kan, karın ağrısı, kabızlık ve ishal belirtileri gözlenebilir
  • Burun; Baş ağrısı, burun ağrısı, koku kaybı gibi soğuk algınlığına benzer belirtiler gösterebilir
  • Mide; Mide ve mide zarında oluşabilen polipler, ağrı, hassasiyet, kusma, kanamaya sebep olabilir
  • Safra kesesi polipleri; Genellikle safra kesesi taşları ve çamuru ile karıştırılır. Polip boyu büyükse ve/veya birden fazla ise ve/veya safra akışında tıkanıklığa yol açıyorsa safra kesesinin alınması gerekir. Safra kesesi polipleri ile ilgili ayrıntılı bilgiye Safra Kesesi Polipleri adresinden ulaşabilirsiniz
  • Endometrial; Uterusta oluşan polipler, genellikle endometriyum (rahimin içini döşeyen tabaka) kısırlığına, düzensiz adet kanaması ve vajinal kanamaya sebebiyet verebilir
  • Vokal kord (boğaz); Birkaç günden birkaç haftaya kadar sürebilen ses kısıklığına neden olabilir
  • Mesane; Mesane iç yüzey epitelinde gelişen bu polipler, idrarda kan, ağrılı idrara çıkma, sık idrara çıkma gibi belirtiler gösterebilir.

Çoğu zaman kolondaki polip kansere yol açmaz ve sıklıkla ileri aşamalara gelene kadar belirti göstermez. Ancak bazı durumlarda mide poliplerinde olduğu gibi kansere dönüşebilirler.

Polip oluşumunda risk faktörleri; 

Sigara içen insanlar mesane polipleri için daha yüksek risk taşır. 40 yaşın üzerinde olan veya çocuk sahibi olan kadınların rahimde polip geliştirme olasılığı daha yüksektir. Servikal polipler için risk, 20 yaşın üzerindeki kadınlarda ve premenopozal olanlarda artar. Asit reflüsü olan kişiler, boğaz polipleri için daha yüksek risk taşır. Ancak işitsel polipler için bilinen hiçbir risk faktörü yoktur. Belirli bir tür polip hakkında endişeleriniz varsa, bireysel riskleriniz hakkında doktorunuza danışabilirsiniz.

Teşhisi;

Poliplerde teşhis, her zaman için polip şüphesi uyandıran belirtiler sonucunda yapılacak tetkiklere bağlı olarak koyulmaz. Çok büyük bir kısmı belirti vermeyen polipler, yaygın olarak farklı hastalıklara yönelik yapılan araştırmalar esnasında, rutin görüntüleme işlemlerinde ve muayeneler esnasında tesadüfen saptanır. Bazı polipler çok küçük yapıya sahip olmaları durumunda ultrasonik incelemeler esnasında kendini belli etmez.

Belirti vermeye başlamaları durumunda, dokudan örnek alınması ile yapılacak laboratuvar incelemeleri sonucunda saptanabilirler. Endometrial polip şüphesi, genellikle adet kanamalarının aşırı miktarda olmasına bağlı olarak ortaya çıkar ve polipler yapılacak olan ultrasonik incelemeler ve histeroskopi yardımıyla görülebilir.

Milimetrik boyutlara sahip olan polipler, bu görüntüleme işlemleri esnasında polip belirteçlerine rastlanması sonucunda yapılan patolojik inceleme ile teşhis edilebilir. Bağırsak polipleri ise kolonoskopi incelemelerinde tespit edilir ve gerekli görülmesi durumunda şüpheli bölgeden biyopsi alınarak patolojik incelemeye gönderilir. Ses tellerinde oluşan polipler ise endoskopik yöntemlerle teşhis edilebilir.

Tedavisi;

Polip tedavisi; poliplerin türüne, oluşum gösterdikleri organ ve dokunun tipine, sayılarına ve boyutlarına, iyi huylu veya kötü huylu olduklarına göre değerlendirilerek uzman hekimler tarafından belirlenir. Büyük bir kısmı iyi huylu olan ve kansere dönüşme ihtimali olmayan polipler herhangi bir olumsuzluğa neden olmuyorlarsa alınmaları gerekmez.

Halk arasında polip kürü olarak bilinen bazı doğal yöntemler bilinse de bu gibi uygulamalar tam bir tedavi değil, bir destekleyici olarak tercih edilmeli ve uygulanmadan önce mutlaka hekime danışılmalıdır. Takibe rağmen iyileşmeyen, kanserleşme ihtimalinden şüphelenilen, inceleme sonucunda kötü huylu olduğu tespit edilen, gebeliğe engel teşkil eden veya bağırsakta ise sürekli olarak bağırsak problemlerine yol açan poliplerin alınması gerekir.

Poliplerin cerrahi operasyon yardımıyla çıkarılması, polipektomi olarak da adlandırılan basit bir operasyon yardımıyla gerçekleştirilir. Bulundukları bölgeye uygun görüntüleme tekniği eşliğinde, gerekli cerrahi ekipman yardımıyla poliplerin yeri tam olarak tespit edilir ve polipler çıkartılır. Bu işlem hekimin tercihine ve çalışılan bölgeye bağlı olarak genel veya lokal anestezi altında yapılır. Yaklaşık 20-30 dakika süren kısa bir operasyondur. Genellikle hastanede kalmayı gerektirmez ve hastalar aynı gün içerisinde taburcu olup ertesi gün işlerine ve günlük yaşamlarına dönebilir.

Özetle, oluştuğu bölge neresi olursa olsun polip tedavisinde en önemli nokta poliplerin kötü huylu olup olmadıklarının araştırılması ve riskli bulundukları takdirde derhal alınmalarıdır. Eğer polipin sebep olabileceği belirtiler arasından bir veya birkaçını yaşıyorsanız hemen bir sağlık kuruluşuna başvurarak muayene olmalı ve gerekli testleri yaptırmalısınız. Eğer polip teşhisi konulduysa mutlaka düzenli kontroller ile vücudunuzdaki polip veya poliplerin detaylı takibini yaptırmayı ihmal etmemelisiniz. Aksi takdirde, hastalık seviyeniz kötüleşecek ve tedavi süreciniz uzayacaktır.

Polipler nasıl önlenir?

Polipler her zaman önlenemez. Nazal ve rahim polipleri gibi bazı polip türleri için durum böyledir. Ancak sağlıklı bir yaşam tarzı, kolon polipleri geliştirme riskini azaltabilir ve kolorektal kanser riskinizi en aza indirebilir .

  • Meyve, sebze ve tam tahıllı gevreklerle dolu sağlıklı bir beslenme
  • Alkol tüketiminizi sınırlamak
  • Tütün kullanmaktan kaçınmak
  • Sağlıklı bir vücut ağırlığını korumak için düzenli egzersiz yapmak

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.