Polifaji nedir? Nedenleri, Tedavisi

Polifaji, aşırı açlığı veya artan iştahı tanımlamak için kullanılan tıbbi bir terimdir ve diyabetin 3 ana belirtisinden biridir. Açlıktaki artış genellikle yoğun egzersiz veya diğer yorucu aktiviteler gibi normal şeylere verilen bir tepkidir, ancak polifaji ayrıca depresyon veya stres gibi daha ciddi sorunların sonucu da olabilir.

Hiperfaji olarak da bilinin polifajinin altında yatan neden mutlaka ele alınmalıdır. Polifajiye neden olabilecek birkaç durum vardır.

Hipoglisemi;

Hipoglisemi, düşük kan şekeridir. Çoğu zaman diyabetli kişilerde görülse de herkesin başına gelebilir. Diğer hipoglisemi semptomları;

  • Baş dönmesi
  • Baş ağrısı
  • Konsantre olamama
  • Titreyen
  • Terlemek
  • Kişilik değişiklikleri

Hipertiroidizm;

Hipertiroidizm, tiroidinizin çok hızlı çalıştığı bir durumdur. Tiroid, birçok vücut fonksiyonunu kontrol eden hormonları üreten bir bezdir. Tiroid hormonlarının işlevlerinden biri metabolizmayı kontrol etmektir, bu nedenle çok fazla tiroid hormonunuz varsa iştahınız artabilir. Diğer semptomları;

  • Terleme
  • Kilo kaybı
  • Sinirlilik
  • Saç kaybı
  • Uyumakta zorluk

Premenstrüel sendrom (PMS);

Bir kadının aylık döngüsüyle ilişkili hormonlardaki değişiklikler, adet görmeden hemen önce sizi aşırı derecede acıktırabilir. Östrojen ve progesterondaki ani artışlar ve azalan serotonin, karbonhidrat ve yağlar için yoğun istek uyandırabilir. PMS’nin diğer semptomları;

  • Sinirlilik ve ruh hali değişimleri
  • Şişkinlik
  • Gazlılık
  • Yorgunluk
  • İshal

Uykusuzluk;

Yeterince uyumamak, vücudunuzun açlığı düzenleyen hormon seviyelerini kontrol etmesini zorlaştırabilir. Çok aç olmanın yanı sıra, normalde olduğundan daha fazla kalorili yiyecekler yiyebilirsin. Uyku kalitesi de önemlidir. Uyku apnesi ve diğer uyku bozuklukları da daha fazla yemenize neden olabilir. Uykusuzsanız, şunları da fark edebilirsiniz:

  • Gündüz uykusuzluk
  • Ruh hali değişiklikleri
  • Hafıza problemleri
  • Konsantrasyon zorluğu

Stres;

Stresli olduğunuzda vücudunuz kortizol adı verilen büyük miktarda hormon salgılar. Kortizol sizi acıktırabilir. Stresli veya endişeli olduğunuzda aşırı açlık da duygusal bir tepki olabilir. Olumsuz duygularla bilinçli veya bilinçsiz olarak baş etmeye çalışmak için yiyecek kullanıyor olabilirsiniz. Stresin başka fiziksel semptomları da olabilir, örneğin;

  • Enerji eksikliği
  • Açıklanamayan ağrılar ve acılar
  • Uykusuzluk hastalığı
  • Sık soğuk algınlığı
  • Mide bulantısı

Beslenme;

Beyaz ekmek veya fast food gibi sağlıksız karbonhidrat ve yağ içeren çok fazla yemek yerseniz, yemekten hemen sonra tekrar aç hissedebilirsiniz. Bunun nedeni, bu yiyeceklerin lif ve protein gibi sizi doyuracak besinlerden yoksun olmasıdır. Daha fazla bunları yemeyi deneyin;

  • Meyve ve sebzeler
  • Tam tahıllar
  • Fasulyeler
  • Yağsız et ve balık

Yeterince besleyici olmayan beslenmenin diğer semptomları;

  • Kilo alımı veya kaybı
  • Yorgunluk
  • Saç dökülmesi veya incelmesi
  • İltihaplı veya kanayan diş etleri
  • Bir şeyleri konsantre etme veya hatırlama zorluğ

Diyabet;

Polifaji bir diyabet belirtisi olabilir. Yemek yediğinizde vücudunuz yiyecekleri glikoza çevirir. Ardından, kan dolaşımınızdan hücrelerinize glikoz almak için insülin adı verilen bir hormon kullanır. Hücreleriniz daha sonra bu glikozu enerji ve normal vücut fonksiyonları için kullanır.

Şeker hastalığınız varsa, vücudunuz ya insülin üretemez (tip 1) ya da insülini doğru kullanmaz (tip 2). Bu nedenle, glikoz kan dolaşımınızda daha uzun süre kalır ve hücrelere gitmek yerine idrarla dışarı atılır. Bu, hücrelerin düzgün çalışması için ihtiyaç duydukları enerjiye sahip olmadığı anlamına gelir. Bu olduğunda hücreleriniz, ihtiyaç duydukları glikozu alabilmeleri için yemeye devam etmeniz gerektiğini bildirir. Kendini çok aç hissedebilirsin. Diğer diyabet semptomları;

  • Sık idrara çıkma
  • Aşırı susuzluk
  • Açıklanamayan kilo kaybı
  • Bulanık görüş
  • Yavaş yara iyileşmesi

Yüksek kan şekerini kontrol altına almak için kullanılan ilaçlar nedeniyle diyabetli kişilerde hiperglisemi gelişme riski daha yüksektir. Hiperglisemi ayrıca diyabetli kişilerde polifajiye neden olabilir.

Teşhisi;

Doktorunuz önce aşağıdakileri içeren ayrıntılı bir tıbbi geçmiş alacaktır:

  • Başka hangi semptomların var
  • Polifajin ne zamandır oluyor
  • Beslenmen
  • Aile tıbbi geçmişi

Bu bilgilere dayanarak, doktor, polifajiye neyin sebep olduğunu bulabilir. Aksi takdirde, şüpheli nedenleri ekarte etmek için büyük olasılıkla kan testleri yapacaklardır. Örneğin, diyabet teşhisi için bir kan şekeri testi kullanılabilirken , hipertiroidiniz olup olmadığını belirlemek için tiroid fonksiyon testleri kullanılabilir.

Tedavisi;

Tedavi, polifajinin altta yatan nedeninin tedavisine odaklanacaktır. Diyabet, hipertiroidizm ve adet öncesi sendrom gibi polifajiye neden olabilecek birçok durum ilaçla tedavi edilebilir. Sağlıklı bir diyet ve egzersiz planı da yardımcı olabilir. Bu sadece açlığı kontrol etmekle kalmaz, aynı zamanda altta yatan koşullar için de faydalı olabilir.

Polifajiniz anksiyete veya depresyon gibi zihinsel bir nedenden kaynaklanıyorsa, doktorunuz sizi uygun tedaviyi bulmanıza yardımcı olması için bir akıl sağlığı uzmanına yönlendirebilir. Bu durumlarda bilişsel davranışçı terapi, diğer konuşma terapileri, antidepresanlar veya antianksiyete ilaçları önerilebilir.

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.