Amasya: Çelebi Mehmet Medresesi

Çelebi Mehmet Medresesi; Amasya’nın Merzifon İlçesi, Cami Cedit Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Çelebi Sultan Mehmet tarafından 1414 yılında Ebubekir Mehmet Bin Hamza’ya yaptırılmıştır. Selçuklu medreseleri planındadır. Kare planlı, dört eyvanlı, açık avlulu medreseye doğusundaki anıtsal kapıdan girilir. Üzerinde tek satır ve üç bölümden oluşan kitabenin bulunduğu giriş renkli kesme taş ve mermer kullanılarak süslenmiştir.

Kırmızı ve beyaz renkte kesme taş dizileriyle bezenmiş eyvan biçimli taç kapı, yapının en göz alıcı yerlerinden biridir. Eyvanın her iki yanında sivri kemerli geniş bölmeler bulunur. Tavan, sekiz köşeli yıldızlarla bezenmiştir. Oyma tekniği ile yapılan ve türünün en güzel örneklerinden biri olan ahşap kapının orijinali halen Ankara Etnografya Müzesi’nde sergilenmektedir.

Moloz taş ve tuğla malzemeyle inşa edilmiş medresenin geniş avlusunun üç tarafında dershaneler bulunur. Eyvanlı ana dershanelerin üzeri kubbeyle örtülüdür. Eyvanların her iki yanında üzerleri tonoz örtülü birer revak yer alır. Tümünün kemerleri kırmızıbeyaz taşla yapılmıştır. Medrese girişinin üzerinde tuğladan yapılmış silindirik gövdeli bir saat kulesi bulunur.

Bu kule medreseye 1865 yılında Amasya Valisi Ziya Paşa tarafından ilave ettirilmiştir. Minareye benzeyen kulenin silindirik kısmında üç çember görülür. Bunların üzerinde şerefeye benzer bir gezmelik vardır. Kulenin bundan sonraki kısmı köşelidir. Gezmeliğin hemen üzerindeyse dört yöne bakan saat kadranları bulunur. Kadranların üzerindeki ikinci katta saatin çanı yer alır. Çanın sesinin daha rahat duyulabilmesi için bu kısmın dört yanına yuvarlak kemerli küçük pencereler açılmıştır. Kulenin üstü kubbeyle örtülüdür.

Amasya: Kara Mustafa Paşa Hamamı

Kara Mustafa Paşa Hamamı; Amasya’nın Merzifon İlçesi, Gazimahbup Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. 

Hamam 1678 yılında Kara Mustafa Paşa tarafından yaptırılmıştır.

L biçimli bir plana sahip hamam uzunca bir dikdörtgen oluşturan soğukluk, bunun arkasında yer alan sekizgen planlı, merkezi kubbeli bir sıcaklık ve sıcaklığın dört kenarındaki eyvan biçimli nişler ile köşe hücrelerinden oluşmaktadır.

Amasya: Merzifon Taşhan

Taşhan; Amasya’nın Merzifon İlçesi, Gazimahbup Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Merzifon’da Kara Mustafa Paşa Camii ile Bedesten’in hemen yanında yer alır. Yapım kitabesi bulunmadığı için yapım tarihi tam olarak bilinmese de mimari özellikleri 17. yy.’da yapıldığını göstermektedir.

Duvarlarında kesme taş ve tuğlanın kullanıldığı han dikdörtgen planlı olup iç mekana güney cephesindeki yuvarlak kemerli büyük bir kapıdan girilir.

İki katlı hanın alt katında dış cephede dükkanlar bulunur. Bunlar, sivri kemerli küçük bölümler halinde birbirlerinden ayrılırlar. Hanın iç kısmı üzeri açık avlu biçimindedir.

Avlunun kuzey kısmında taş sütunlar üzerindeki sivri kemerlerin oluşturduğu revaklar, bunların arkasında da büyük taş konsollar üzerine oturan cumba biçiminde odalarla odaların altında hayvanlar için yapılmış ahırlar bulunur.

Hanın doğu ve batı cephelerinde de avluya açılan odalar yer alır. İkinci kat da revaklıdır. Doğu ve batı cephelerdeki taş sütunların taşıdığı tuğla kemerli revakların üzeri çapraz tonozlarla örtülüdür.

Bunların arkasında birer pencere ve kapısıyla kubbeli odalar yer alır. Kuzey ve güney cephedeki revakların kemerlerinin içleri taş duvarlarla örülmüş, buralara kuşevleri yerleştirilmiştir.

Kuzey cephede revakların hemen önüne yapılmış iki çeşme iç mekana ayrı bir güzellik katmaktadır. Restorasyon çalışmaları devam eden Merzifon Taş Han’ı gelecekte ziyaretçilerinin hizmetinde olacaktır.

Amasya: Merzifon Bedesteni

Merzifon Bedesteni; Amasya’nın Merzifon İlçesi, Gazi Mahbup Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Bedesteni yaptıran ve yapım yılı kesin olarak bilinmese de mimari özellikleri 17. yy.’da yapıldığını göstermektedir. Bu yüzyılda Kara Mustafa Paşa ile en hareketli zamanlarını yaşayan Merzifon’un bu canlılığının merkezi olan birkaç binadan biridir.

Dikdörtgen yapılı bedestenin dört tarafında dışarıya doğru çıkıntılı kesme taştan yapılmış dört büyük kapı vardır. İç mekana bu anıtsal kapılardan girilir. İçeride, üst örtüyü taşıyan kalın sütunlar (payeler) birbirlerine sivri kemerlerle bağlıdır.

Bu şekilde oluşmuş dokuz bölümün her birinin üzeri kubbelerle örtülmüştür. Kapıların arasında ise bedesteni çevreleyen dükkanların bulunduğu arasta vardır. Yapıldığı zamanlarda kentin ticari merkezi konumundaki bedesten bugün de benzer işlevini sürdürmektedir

Amasya: Abide Hatun Camii

Abide Hatun Camii; Amasya’nın Merzifon İlçesine bağlı Karamustafapaşa Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır.

Camiyi Kara Mustafa Paşa’nın annesi Abide Hatun 17. yy.’da yaptırmıştır. Köy içinde bir tepe üzerinde bulunan cami oldukça düzgün bir dikdörtgen plana sahiptir.

Kuzey cephesinde ahşap tavanlı bir son cemaat yeri bulunur. Caminin en dikkat çekici yanı iç mekanında bulunan, türünün en güzel örneklerinden olan ahşap nakış işlemeleridir.

İç mekanın ahşap kirişlerden oluşan tavanı, kirişlerin arası, kuzey kısmında kalın bir kirişin taşıdığı kadınlar mahfilinin tavanı bitki ve çiçek motifleriyle rengarenk süslenmiştir.

Bezemeleri bakımından en güzel Osmanlı eserleri arasında yer alan caminin kündekari tekniğiyle yapılmış ahşap cümle kapısı da görülmeye değerdir