Samsun: Kızlar Kalesi

Kızlar Kalesi; Samsun’un Ayvacık İlçesi, Çamlıkale Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Demir Çağı ( M.Ö 1200-500) dan itibaren iskan gören Amazonlar ile özleştirilen kızlar kalesi barındığı arkeolojik veriler ile bölge tarihine ışık tutmaktadır. Koruma altına alınan Kızlar Kalesi efsaneye göre 2000 yıl önce Çamlıkale Mahallesi’nde yaşayan 2  kız kardeşin yaşadığı bir kale olarak bilinmektedir.

Kızlar Kalesi Efsanesi;

Yaklaşık 2000 yıl önce ilçemiz Çamlıkale Köyü’nde iki tane kız varmış ve bu kızlar bir kalede yaşarlarmış. Bu kızlarımızın sahibi olduğu yaklaşık 3 bin tane koyun ve keçileri varmış. Koyunlar ve keçiler yaylada tutuluyor oralarda besleniyormuş. Keçi ve koyunlardan sağılan sütler yaklaşık 2 km boyunca uzanan ve yer altına gömülmüş taş oluklara sağılır ve bu oluklar vasıtasıyla kızlar kalesine kadar sütler ulaştırılırmış.

O zamanlarda dağlarda eşkıya çeteleri köylülere korku salarmış. Bir gün bu eşkıya çeteleri bu kızların sahibi olduğu koyun sürüsünü yağmalamak için saldırırlar ve sürüyü korumak için çeteye saldıran çoban köpeğini yakalayıp boğazını keserler, tekelerden birinin boynundaki zilin ipiyle de çobanın elini bağlarlar.

Çoban eşkıyalara nasıl olsa yakaladınız beni son kez kavalımı çalayım hem de zaman geçirmiş oluruz diyerek kavalını eline alır ve kavalıyla kaledeki kızlara şu mesajı geçer: ‘’ Kara kancık kanlar kustu(çobanın dişi olan köpeği), Ger tekenin ipi kolumu kesti, Zahle-Zahide boğazkesen kalesini kesin’’ diyerek karşıda Erbaa tarafında olan Boğazkesen kalesine doğru sürünün ve kendisinin götürüleceğini söyler. Bunu duyan Zahle ile Zahide hemen atlarına bindikleri gibi kaleye doğru yola çıkarlar ve eşkıyalara yetişip savaşarak sürüyü ve çobanı ellerinden alırlar.

 

Amasya’nın İncisi ‘Amasya Kalesi’

Amasya Kalesi; Amasya’nın Merkez İlçesi Yuvacık Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Harşena Dağı üzerindedir. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Amasya Kalesi, Harşena Kalesi adıyla da bilinir. Amasya Kalesi’nin üzerinde inşa edildiği kaya denizden 700, Yeşilırmak’tan ise 300 metre yüksekte bulunmaktadır. Bazı tarihçilere göre kaleyi Pontus Kralı Mithridates yaptırmıştır. Bazılarına göre ise Kumandan Karsan veya Harsana yaptırdığı için kale Harşana / Harşena ismini almıştır.

Amasya Kalesi, tarihi mücadeleler içinde birçok kez el değiştirmiş ve bunların çoğunda tahrip olmuştur. Persler, Romalılar, Pontus ve Bizanslıların egemenlikleri döneminde birçok saldırıya uğrayan Kale her seferinde yeniden inşa edilmiştir. Kale 1075’te Türklerin Amasya’yı fethetmesinden sonra önemli bir onarım görmüştür. 18. yy.’a kadar kullanılan kale, bu yüzyıldan sonra askeri önemini kaybetmiştir. Kalenin tepe noktası kesme, sur duvarları moloz taşlardan yapılmıştır.

Yeşilırmak’ın kıyısına kadar sekiz savunma kademesine sahip olan kalede Cilanbolu adı verilen ve kalenin orta yerinde yüksekçe bir yerden kayaya oyulmuş 150 basamakla aşağıya inilen 8 metre çapında bir dehliz vardır. Kalede sarnıçlar, su depoları, Osmanlı Dönemine ait hamam kalıntıları ve kayaya oyulmuş Pontus Kral Mezarları bulunmaktadır. Sur duvarlarının önemli bir kısmı ayakta kalmıştır. Kale, İçeri Şehir (Hatuniye Mahallesi), Kızlar Sarayı ve Yukarı Kale (Harşena) olmak üzere üç bölümden oluşur.

Yeşilırmak kıyısı boyunca, İstasyon Köprüsü ile Hükümet köprüsü arasında uzanan yaklaşık 800 metrelik bir alanı kaplayan Hatuniye Mahallesi’nde Yeşilırmak’ın kuzeyinden yükselen antik sur duvarları üzerinde Amasya Evleri, hamamlar ve camiler inşa edilmiştir. Aşağı Kale olarak da adlandırılan bu bölüme Alçak Köprü’den, İstasyon Köprüsü’nden, Sultan Bayezid Camii karşısında bulunan Madenüs Köprüsü’nden ve Hükümet Köprüsü’nden girilebilmektedir. Kızlar Sarayı demiryolu ile İçeri Şehir’den (Hatuniye Mahallesi) ayrılmıştır.

İç Kale

Enderun Kalesi olarak da bilinir. Destek duvarlarından başka günümüze gelebilen bir kalıntısı yoktur. Bu kısımda bulunan sarayın 16. yy.’a kadar kullanıldığı düşünülmektedir. Sarayın dış bölümünün taştan, iç kısmının tuğla ve ahşaptan olduğu sanılır. 1146’da İç Kale’yi onartan Selçuklu Sultanı I. Mesud, Amasya’yı merkez yapıp İç Kale’de cami, medrese, hamam ve saray yaptırmış, ölünceye kadar da burada oturmuştur.

Kızlar Sarayı

Kızlar Sarayı, İç Kale’nin üzerinde bulunan mağaraların altındadır. Sinop mutasarrıfı İsfendiyar Bey’in torunu Doğrak Hatun Amasya’ya geldiği zaman, Selçuk Sarayı’na giremeyince, Kızlar Sarayı yaptırılmıştır. Bu sarayın yapımından sonra İsfendiyar Beyleri, çevrede yaptıkları fetih ve savunmalarda Amasya’yı bir üs gibi kullanmışlar ve Kızlar Sarayı’nda ikamet etmişlerdir.

Kızlar Sarayı, 150 yıldan uzun bir süre Osmanlı şehzadelerine, hatunlarına ve valilerine mekan olmuştur. 1852 yılına kadar faal bir biçimde hizmet vermiştir. Bu tarihten sonra Amasya ayanına terk edilen saray bir süre sonra kendi kaderine bırakılmıştır. Bugün tamamen harap durumdadır.

Cilanbolu Kuyusu

Amasya Kalesi’nde çok sayıda dehliz ve su kuyuları bulunmaktadır. Bu kuyuların en ünlüsü Cilanbolu diye isimlendirilen yerdir. Cilanbolu Kuyusu, Harşena Kalesi’nin orta yerinde, büyük kapının hizasında bulunan yüksek yerde, güneyden kuzeye doğru gitmektedir. Yüz elli kadar basamakla aşağıya inilir. Daha aşağılarda tahribat sonucu merdivenler kaybolmuştur. Kuyunun girişi geniş ve yuvarlaktır. Önce kargir olarak başlayan kuyu, daha aşağılarda kayaların oyulması biçiminde devam etmektedir.

Adana: Kızlar Kalesi

Kızlar Kalesi; Adana’nın Saimbeyli İlçesi, Himmetli Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy, ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

Yapı küçük ölçülerde olup kare planlıdır. Yapının hem iç hem de dış duvarları yoğun bir şekilde tahrip edilmiştir.

Yapının giriş kısmı ayakta değildir. Yapı duvarları çeşitli büyüklükteki blok taşlarla inşa edilmiş olup harç kullanılmıştır. Yapı etrafında seramik buluntusuna rastlanmamıştır.