Gümüşhane: Santa Harabeleri

Santa Harabeleri; Gümüşhane’nin Merkez İlçesi, Yağmurdere Bucağı, Dumanlı Köyü sınırlarında yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Gümüşhane İl Merkezine yaklaşık 82 kilometre uzaklıktaki Santa Harabeleri, Santa Yanbolu Deresi’nin doğduğu vadilerle birbirinden ayrılmış üç ayrı yamaç üzerine kurulmuştur.

Santa Bölgesi, Fatih Sultan Mehmet Dönemi’nde – 1461-1476 yılları arasında – tüm Trabzon ve Doğu Karadeniz bölgesiyle beraber fethedilmiş ve Osmanlı İmparatorluğu topraklarına dahil edilmiştir. Santa havzadaki mevcut demir, kurşun ve kurşunla birlikte çıkarılan gümüş madenlerinin verimli bir şeklide işletilmesine bağlı olarak 16-18’nci yüzyıllar arası dönemde bölge önemli derecede gelişmiş ve ekonomik refaha erişmiştir.

Santa yerleşimlerinde, bölgede çıkan madenlerin etkisi ile demircilik ve gümüşçülük önemli bir sanat dalı olmuştur. Madenlerin işletildiği dönemde Osmanlı Devleti’nin maden çalışanlarına ve madencilerin ihtiyaçlarını temin eden meslek erbabı ve ticaret erbabına sağladığı vergi kolaylıkları ve pek çok sorumluluktan muafiyet, bölgeye çevre köy ve illerden, yoğun olarak Ortodox Hristiyan (Rum) Osmanlı vatandaşının göç etmesini sağlamıştır.

Bu göç ve refah, madenlerin kapandığı ve sosyal ve idari sorunların yaşanmaya başlandığı 18 ve 19’uncu yüzyıla kadar sürmüştür. 1500-1800 döneminde önemli bir madenci yerleşimi olan bölge 1923 yılında nüfus mübadelesi ile boşaltılmıştır. Bu mübadelede Santa bölgesi toplanma yeri olarak kullanılmıştır. Mübadele sonrası boşaltılan bölgedeki atıl arazi ve binalara çevre köylerin sakinleri yerleşmiştir.

Dini, ticari ve kültürel önem taşıyan Santa bölgesi, günümüzde ‘Arkeolojik ve Doğal Sit Alanı’ olarak ilan edilmiştir. Bölgenin önceleri 9 ayrı mahalleden oluştuğu tahmin edilirken günümüzde Piştoflu, Binatlı, İşhanlı, Terzili, Çakallı, Zurnacılı ve Sincanlı-Kozlu olmak üzere 7 mahalle ve 300’ü aşkın ev bulunmaktadır.

Gümüşhane: Köse Tabiat Parkı

Köse Tabiat Parkı; Gümüşhane’nin Köse İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Tabiat Parkı, 30,22 hektar alana sahiptir.

Tabiat Parkı, ilçe şehir merkezine hakim ve köse vadisini ayaklar altına seren bir tepe üzerinde bulunduğundan, gelen ziyaretçiler için son derece güzel bir manzara bütünlüğü oluşturmaktadır.

Köse Tabiat Parkı, çam ağaçları altında sakin ve huzurlu bir ortamda piknik, doğa yürüyüşü, fotoğrafçılık vb aktivitelere ortam sağlayacak bir doğa sunmaktadır.

Tabiat Parkı, genel olarak yöre halkı ve yaz aylarında gelen gurbetçiler tarafından kullanılmaktadır. Ziyaret sebepleri eğlenme, dinlenme, piknik vb.dir.

Gümüşhane: Karşıyaka Tabiat Parkı

Karşıyaka Tabiat Parkı; Gümüşhane’nin Merkez İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Tabiat Parkı, 840 dekar alana sahiptir.

Tabiat Parkı, Gümüşhane şehir merkezine bakan hakim bir noktada bulunmaktadır. Alan sahip olduğu orman alanları, orman içi açıklıkları, kayalık alanlar ve manzara seyir noktaları ile ön plana çıkmaktadır.

Karşıyaka Tabiat Parkı, trakking, rekreasyonel faaliyetler,  fotoğrafçılık, kültürel festivaller, sosyal etkinlikler ve konaklama açısından potansiyel taşımaktadır.

Tabiat Parkı’nın en büyük avantajı il merkezinin, Üniversitenin, Süleymaniye Turizm ve kayak merkezinin odak noktasında olmasıdır.

Gümüşhane: Çağlayandibi Şelalesi Tabiat Parkı

Çağlayandibi Şelalesi Tabiat Parkı; Gümüşhane’nin Kürtün İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Tabiat Parkı, 168 dekar alana sahiptir.

15 metre yükseklikteki şelalenin bulunduğu alan 870 rakımlı olup Gümüşhane’ye 64 kilometre, Kürtün’e ise 5 kilometre mesafededir.

Tabiat Parkı, dar bir vadi olduğu için geniş alanlar mevcut değildir. Doğa fotoğrafçılığı, yürüyüş yolu ve seyir terası imkân sağlamaktadır.

Tabiat Parkının bulunduğu Örümcek Ormanları vadisi Avrupa’nın en boylu ve çaplı ladin ve göknar ormanlarını barındırmaktadır.

Tabiat Parkının bulunduğu derin vadinin içerisinden Çağlayandibi deresi akmakta ve Tabiat Parkının ortasında 15 m yüksekten dökülerek Çağlayandibi Şelalesini oluşturmaktadır.

Şelalenin döküldüğü noktada oluşan su damlacıkları şelalenin yakın çevresinde yağmur etkisi yaparak güzel bir ambiyans oluşturmaktadır.

Gümüşhane: Limni Gölü Tabiat Parkı

Limni Gölü Tabiat Parkı; Gümüşhane’nin Torul İlçesi sınırları içerisinde yer alır. Tabiat Parkı, 720 dekar alana sahiptir.

Limni Gölü Tabiat Parkı; Gümüşhane’ye 44 kilometre, Torul’a 20 kilometre mesafededir.

Üst Florada Sarı Çam, Ardıç, Göknar.  Alt Florada ise, Böğürtlen, Mor Çiçekli Orman Gülü ve Sarı Çiçekli Orman Gülü bulunmaktadır.

Tabiat Parkı’nda; Kurt, Ayı, Çakal, Tilki, Yaban Domuzu, Kertenkele, Yılan, Anadolu Yer Sincabı, Porsuk, Kaya Sansarı, Sıçan, Anadolu Kör Faresi görülebilir.

Limni Gölü Tabiat Parkı; sahip olduğu vadi ve orman manzarası, mevcut ağaçların oluşturduğu gölge unsuru, sahada mevcut gölün etrafındaki bitki örtüsü ve sergilediği eşsiz peyzaj güzellikleri ile gelen ziyaretçiler için ideal bir ortam oluşturmaktadır.

Tabiat Parkı, arazi yapısı ve sahip olduğu manzara bütünlüğü içinde trekking yapmaya oldukça elverişlidir. Saha çadırlı kamp için uygundur.

Park’ta; Yayla gezileri, ekoturizm faaliyetleri, tarihi alan gezileri, doğa yürüyüşü, kış sporları, fotoğrafçılık, bisiklet turu imkânları bulunmaktadır.

Gümüşhane: Artabel Gölleri Tabiat Parkı

Artabel Gölleri Tabiat Parkı; Gümüşhane İli, Torul İlçesi sınırları içerisinde yer almakta olup, 58.590 dekar alana sahiptir.

Alan, 22.12.1998 tarih ve 271 sayılı Bakanlık Makamının olurlarıyla ilan edilmiştir. Gelişme Planı 2013 yılında DKMP Genel Müdürlüğü tarafından onaylanmıştır. Alan, yörenin en yüksek zirvesine sahip olup (Abdal Musa Tepesi) 3.331 rakıma sahiptir. Bu tepe üç ilçe sınırının kesiştiği noktasıdır.

Tabiat Parkı’nın ana kaynak değerini jeolojik ve jeomorfolojik oluşumlar, V tipi vadiler, keskin sırtlar ve 18 adet buzul krater gölü oluşturmaktadır

Bunun yanı sıra endemik bitkilerin de bulunduğu Tabiat Parkı alanı, yaban hayatı (Anadolu Yaban Keçisi, Ayı, Kurt, Ur Keklik v.b.) bakımından da oldukça zengindir.

Flora olarak Ayı pençesi, Akçaağaç, Sumak,  Hırhındilik, İncirop, Çakşır, Kışkış, Halvan, Cezayir menekşesi, Eğrelti Otu,  Duvar baldırıkarisi, Civanperçemi, Papatya, Boğa dikeni, Peygamber Çiçeği, Köygöçüren, Kör kenger, Arı çiçeği, Ölmez çiçek, Andız otu Dede gülü, kanarya otu Tosbağa otu, Boncuk otu Karamuk Bal Çiçeği, Germişek, Hanımeli Karanfil Çöven, Gıcıgıcı, Givişgan, Kır pazısı, İt üzümü, Adi ardıç, Sabin ardıcı ve topuz gibi bitkiler bulunmaktadır.

Kafkas Semenderi, Uludağ Kurbağası, Ova kurbağası, Tosbağa, cüce kertenkele, Kırmızı yılan, Sarı yılan, Uysal yılan, Kirpi, Yabani Tavşan, Sincap, Cüce Avurtlak, Kar faresi, Arı türleri, Kelebek türleri, Kurt Çakal Tilki, Ayı, Gelincik, Kaya Sansarı, Porsuk, Yaban Keçisi, Kara Tavuk, Leş kargası, Kanarya , Saka vb.

 

 

Gümüşhane: Hamit Mahmut San Evi

Hamit Mahmut San Evi; Gümüşhane’nin İnönü Mahallesi sınırları içerisinde yer alır.

Yapıya giriş kuzey cephesindeki ahşap çift kanatlı kapı ile sağlanmaktadır. Ortada bulunan kapının her iki yanında dikdörtgen formlu ikişer pencere açıklığı yer almaktadır. 1. kat giriş üzeri çıkmalıdır.

Çıkma iki ahşap dikme ile taşınmaktadır. Çıkma ön yüzünde 2, yanlarda 3’er pencere açıklığı yer almaktadır. Çatı katında da çıkma devam etmekte olup, aynı cephe düzenindedir.

Çatı katına yöresel dilde (saçakaltı) denilmektedir. Çatı katı, dışarıdan köşk oda olarak algılanmakta ise de servis mekânı olarak düzenlenmiştir.

Arka (güney) cepheden 1. kata ulaşımı sağlamak için betonarme merdivenler yapılmıştır. Ortada bulunan kapının her iki yanında 2’şer pencere, çatı katında ise 2 pencere açıklığı mevcuttur.

Doğu cephesinin zemin katında 2 servis penceresi, 1. katta normal boyutta 4 pencere açıklığı yer almaktadır. Karnıyarık planlı yapı kırma çatılı ve eternit örtülüdür.

Gümüşhane: Hasan Fehmi Ataç Konağı

Hasan Fehmi Ataç Konağı; Gümüşhane’nin Hasanbey Mahallesi sınırları içerisinde yer alır.

Gümüşhane’ye yolu düşenlerin mutlaka görmesi gereken tarihi evin özelikleri;

Bahçe girişi güney. Avlu taş döşemelidir. Avlunun doğusunda çift kanatlı iki oda kapısı batısında ise tek kanatlı üç oda kapısı avluya açılır. Avlunun kuzey tarafında kömürlük ile üst katlara geçiş sağlayan ahşap merdiven yer almıştır.

Avlu etrafında yemek odası, yatak odası, kiler, banyo ve kömürlük sıralanmıştır. Yığma tekniğiyle yapılmış, dikdörtgen planlıdır. Zemin + 1. kat + yazlıktan müteşekkirdir. Zemin kat taş duvarlı ve derzlidir. 1. kat ve yazlık kerpiç ve ahşap kullanılarak dolma tekniğiyle yapılmıştır.

Dış cepheler toprak sıvalı, iç cepheler katkılı alçı sıvalıdır. Güney cephe zemin kattan itibaren hatıl çıkmalıdır. Bu cephede yazlık önünde çıkmalı demir parmaklıklı balkon mevcuttur. Çatı kırmalı sac örtülüdür. Çatı saçakları gantarmalı saçak (ters tavan) tipindedir.

Konağın çıkma altı alemanları ahşaptır. Üzeri örtülmemiştir. Üst kat pencereleri panjurlu, zemin kat pencereleri çift kanatlı, oda ve giriş kapıları çift kanatlıdır. Çatı saçağı çıta ve alçı ile sıvanarak kapatılmıştır. Zemin ve 1. kattaki; wc, banyo duvarları sonradan mermerle kapatılmıştır.

Zemin katın kuzeyinde yer alan merdivenlerle 1. kata çıkılır. Bu kata Hasan Fehmi Bey caddesinden çift kanatlı kapı ile giriş sağlanmıştır. Merdiven başı salona açılır. Oda kapı kenarları ahşap sütunlu ve başlıklıdır. Tavanlar su oluğu tekniğinde yapılmıştır.

Gümüşhane: Ramiz Bey Konağı

Ramiz Bey Konağı; Gümüşhane’nin Güzeller Mahallesi sınırları içerisinde yer alır.

Gümüşhane’ye yolu düşenlerin mutlaka görmesi gereken tarihi evin özelikleri;

Güney cephede bulunan kapıya, her iki yandaki dörder taş basamaklı ulaşılmakta ve ortadaki ahşap çift kanatlı kapı ile yapıya giriş sağlanmaktadır. Kapının her iki yanında 1/1,5 oranında ikişer pencere açıklığı yer almaktadır.

1. kat her iki yandan çıkmalıdır. Çıkma ön yüzlerinde dikdörtgen formlu 3’er pencere, ortada ise kemerli iki pencere açıklığı yer almaktadır.

Kat arsındaki ahşap silmeler ile köşe dikmeleri belirgin cephe elemanlarıdır. Topografyaya uyumlu yapının arka cephesi tek katlıdır.

Ortada 1. kata ulaşım sağlayan kapı yer almaktadır. Kırma çatılı ve eternit örtülü yapının saçak altı ahşap kaplıdır.

Gümüşhane: İhsan Ergun Evi

İhsan Ergun Evi; Gümüşhane’nin merkez ilçesine bağlı Çamlı Köyü sınırları içerisinde yer alır.

Gümüşhane’ye yolu düşenlerin mutlaka görmesi gereken tarihi evin özelikleri;

Bodrum + zemin + 1 + çatı katlı taşınmaz; bağdadi dokuludur. Bodrum kat ahşap hatılla arası taş dolgu üzeri çamur sıvalıdır. Taşınmazın ana girişi zemin katta ve kuzey cephesindedir.

Yapının pencereleri dikdörtgen formlu, ahşap çerçeveli, ahşap söveli ve demir parmaklıklıdır. Kuzey cephede 1. katta 2,1-1,20 m’lik ahşap balkon yer almaktadır.

Balkonun köşelerinde bulunan ahşap direkler, çıkma yapan çatı katını taşımaktadır. Kuzey, doğu ve batı cephelerde çatı arası ve çıkması ahşap kaplıdır.

Yapının içine girildiğinde tavan ve taban döşemelerinin ahşap kaplı olduğu görülmektedir. Merdiven ve korkuluklar ahşaptır. Çatı duvarları, tavan ve taban döşemesi ahşap kaplıdır.

Odalarda ahşap sedirler ve raflar yer almaktadır. Yapıda kullanılan ahşap malzemelerin oldukça, korunmuş ve sağlam olduğu göze çarpmaktadır.