Mardin: Gazipaşa İlkokulu

Gazipaşa İlkokulu; Mardin’in Artuklu İlçesi, Şar Mahallesi, 1. Cadde, Kışla Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 

Gazipaşa İlköğretim Okulu olarak kullanılan binanın yapımına 1892 yılında Lole adında mimarbaşı tarafından başlanmış ve II. Meşrutiyet döneminde 1907 tarihinde Süryani Kadim Cemaatinden Cebbur adında zengin bir kişi tarafından ev olarak hizmete açılmıştır. Bina uzun yıllar ev amaçlı kullanıldı.

Bina 4 kattan ibarettir. 1. Kat  : Mahzen ve tavla amacı ile yapılmıştır. Şu an ev olarak kullanılmaktadır. 2. Kat  : Sokaktan büyük bir kapı ile geniş salona girilir. Bu katta 8 oda bulunmaktadır. 3. Kat  : Bu katta 3 oda bulunmaktadır. 4. Kat  : Bu katta 10 oda bulunmaktadır. Odaların içi mükemmel bir şekilde oyma taşlarla süslenmiş ve her odanın süslemeciliği, diğer odalardan farklıdır.

Salon girişleri ve salonların içi adeta bir müzeyi andırmaktadır. Bina Cumhuriyetin ilk yıllarında eski Mardin Milletvekili Abdurrezzak ŞATANA’ya 12.500 TL karşılığında satılmış; aynı bina bir süre sonra Özel İdare Müdürlüğü’ne 17.500 TL karşılığında satılmıştır. 1934 yılından günümüze kadar eğitim-öğretim amaçlı olarak kullanılan ve halen Mardin Merkez Gazipaşa İlköğretim Okulu olarak anılan binada 10 derslik bulunmaktadır.

Adana: Gazipaşa İlkokulu

Gazipaşa İlkokulu; Adana’nın Seyhan İlçesi, Tepebağ Mahallesi, Av.Turhan Arun Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

1945 yılında meydana gelen depremde bodrum katına kadar yıkılan yapının üst katları 1946-47 yıllarında yeniden yapılmıştır. Bu dönemde büyük orta hol üzerindeki cam kubbe kaldırılmış,sütunlar arası doldurulmuş,kapalı salonun üzerine taraça yapılmış,cephe düzeni de bütünüyle değiştirilmiştir.

Yapı yüksek bir bodrum üzerine 2 kattan oluşmuş,bodrum kısmı kesme taştan sıvasız,üst katlar ise kesme taş üzeri sıvalı olarak oluşturulmuştur. Yapının özgün halinde ön cephesinde orta simetri aksını oluşturan giriş bölümü kütle olarak yükseltilmiş ve tonoz formlu bir kubbe ile belirtilmiştir.

Her iki yandan dönen merdivenlerle ulaşılan giriş üst katı balkon şeklinde ele alınan iki kat yüksekliğinde kemerli bir niş içine yerleştirilmiştir. Kat silmelerinin tüm cephe boyunca izlendiği yapıda pencere açıklıklarının silmelerle çerçevelendiği,üst kat pencerelerinin kemerli açıklıklarının da aynı formlu tekrar eden silmelerle vurgulandığı görülmektedir.

Bu karakteristik özellikleriyle yapı 1.Ulusal Mimarlık Döneminin Adana’daki en görkemli eserlerindendir. 1998 depreminde hasar gören yapıda 2000 lerin başından bu yana yürütülmekte olan restorasyon çalışmaları ile yapının güçlendirilmesinin yanı sıra 1930’lardaki özgün haline dönüştürülmesi de hedeflenmektedir.