Kilis: Eski Hamam

Eski Hamam; Kilis’in Merkez İlçesi, Meşhetlik Mahallesi, Eski Hamam Sokağı üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

Hamam, Emir Kasım oğlu Emir Canbolad yaptırmıştır. Soğukluk, ılıklık, sıcaklık bölmeleri ayni eksen üzerinde olan bu hamamda sadece soğukluk bölümü düzgün, kesme sarı taştan; diğer bölümleri ise, sarı ve siyah renkli taştan yapılmıştır.

Hamamın girişi sağlayan taç kapı ve düz atkılı üç pencere oldukça dikkat çekicidir. Kapının atkı taşı zıvanalı taşlarla örülmüştür. Buranın üstünde üste sıralanmış; sülüs karakterli yazıyla yazılmış bir yazıt (dikdörtgen biçiminde,yonca yapraklı ), taştan yapılmış düz bir silme ve bir alınlık bulunmaktadır.

Girişten sonra beşik tonozla örtülü bir dehliz ve sonunda sivri kemerli kapısı olan “soyunma yeri” gelir. Mekanı örten kasnaksız kubbe, birbirine sivri kemerlerle bağlanmış dört payeye üzerine oturmaktadır. Kubbenin eteğinde dört pencere, tepesinde konik bir aydınlık feneri, altında sekizgen bir şadırvan ve yanlardaki dikdörtgen biçimli düz atkılı beş pencere bu bölümün diğer ayrıntılarıdır.

Bu bölümden sonra soğukluk bölümü ve ondan sonra da üzeri basık kubbeyle örtülmüş ılıklık bölümü gelir. Geçişleri beşik tonozla örtülü, sivri kemerli dehlizler sağlamaktadır.

Hamamın sıcaklık bölümü dört eyvanlı ve dört halvetli olup; orta mekan yıldız ve altıgen biçimli aydınlık delikleri kaplı basık bir kubbeyle örtülmüştür. Sekilerle çevrili olan sıcaklık bölümünün ortasında beyaz ve kırmızı mermerden yapılmış sekizgen biçimli bir göbek taşı vardır

Karabük: Eski Hamam

Eski Hamam; Karabük’ün Safranbolu İlçesi, Çeşme Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Hamamın Candaroğlu Süleyman Paşa tarafından 1322 yılından sonra yapıldığı sanılmaktadır. Eski Hamam, Osmanlı hamam mimarisinde Çifte Hamam plan düzenindedir. Kadınlar ve erkekler bölümleri simetrik olarak yapılmıştır.

Kesme taş ve moloz taştan yapılan hamam soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık bölümlerinden meydana gelmiştir. Soyunmalık ve ılıklığın üzeri tromplu kubbelerle örtülüdür. Sıcaklık bölümü haçvari plandadır. Bölümlerin üzerleri tromplu kubbelerle örtülmüştür.

Yalnızca sıcaklık haçvari planda olduğundan ortasında kubbe, bunun dışında kalan haçın kolları da beşik tonozlarla örtülüdür. Köşelerde kalan bölümlerde küçük kubbeler bulunmaktadır. Günümüze iyi bir durumda gelmiştir.

Yalova: Armutlu, Eski Hamam

Eski Hamam; Yalova’nın Armutlu İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe Merkezi’ne 3 km. mesafedeki hamama, şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

Eski Hamam; Bursa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 10.03.1990 tarih ve 976 sayılı kararı ile tescil edilmiştir.

Eski Hamam’ın giriş cephesi doğudadır. Kadınlar ve erkekler hamamlarından oluşmaktadır. Hamamın orijinal bölümleri taştan yapılmıştır. Soyunmalık bölümleri 2007 yılında yapılan restorasyonlarla eklenmiştir. Bu bölümden girildiğinde göbek taşı ve kurnaların olduğu alana geçilir. Bu bölümlerin üzeri kubbeyle örtülüdür.

Armutlu adının “Armoda veya Armodies” sözcüklerinden geldiği sanılmaktadır. Bu sözcüklerin sözlük anlamlarına bakıldığında donanma veya donanmaya gözcülük eden kimseler anlamına gelmektedir. Eski bir yerleşim merkezi olan Armutlu bir çok isim değiştirerek, Armutlu adını almıştır. Eski adlarından bazıları ise Enrutluk, Emrudili, Imrudili olarak bilinmektedir.

Bu şirin ilçenin eski bir geçmişe dayanması Evliya Çelebi’nin ünlü Seyahatnamesi’nde 1050 senesine dayanan ve sefer ayının 9. gününe denk gelen satırlarında Mudanya ilçesine vardıklarını, oradan bir gemi ile Bozburun İskelesine geldiklerini ve bir koydan söz eder. Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde adı geçen koyun, Armutlu olduğu sanılmaktadır.

Ordu: Ünye, Eski Hamam

Eski Hamam; Ordu’nun Ünye İlçesi, Kaledere Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yığma yapım sistemi ile inşa edilen yapıda malzeme olarak moloz taş kullanılmıştır. Kuzey- güney doğrultulu hamamın üzeri biri büyük dört kubbe ile örtülmüştür. Kubbelerde bulunan fil gözleri ile iç mekânlara doğal ışık alınabilmektedir.

Hamam giriş, doğu cephesinde bulunan sivri kemerli tek kanatlı ahşap kapı ile sağlanmaktadır. Kapı sövesi kesme taştır ve kenar silmelerinde stilize motiflere yer verilmiştir. Kemer üzerinde yer alan dikdörtgen alınlıkta günümüzde de faal olan hamamın tabelası yer almaktadır.

Kapının her iki yanında yer alan sivri kemerli pencereler dikdörtgen formlu ve taş sövelidir. İç mekânda soğukluk bölümü kare planlıdır. Soyunma odalarına bu bölümden geçilmektedir. Ilıklık, sıcaklık ve halvetler, soğukluğun batısında yer almaktadır.

Ankara: Eski Hamam (Tarihi Eynebey Hamamı)

Eski Hamam (Tarihi Eynebey Hamamı); Ankara’nın Altındağ İlçesi, Sağlık Mahallesi, A. Adnan Saygun Caddesi üzerinde yer almaktadır. Toplu taşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Hamamın mimari yapısı ve tekniği itibariyle 15. yüzyıl yapısı olduğu tahmin edilmektedir. Dikdörtgen planlı hamamın soyunmalığının dikdörtgen ve ahşap tavanlı olduğu anlaşılmaktadır. Büyük bir alan kaplayan soyunmalığın tavanı, bugün bile durumunu koruyan dört adet korint başlıklı sütunla desteklenmektedir.

Kuzeybatı köşeye yakın bir yerde soyunmalık içinde çıkıntı oluşturan soğukluk kısmının giriş kapısı bulunur. Bu girişin iki yanında iki kubbenin örttüğü kare planlı hücreler yer alır. Güney kenarına bitişik iki kubbeli küçük hücrenin tuvaletlere ait olduğu sanılmaktadır.

Sıcaklık dört eyvanlı olmasına rağmen, kuzey ve güneydeki eyvanların önleri kapatılarak iki eyvanlı hale getirilmiştir. Ortadaki merkezi kubbeli kısmın eyvanlarının dört köşesindeki kubbeli küçük halvet hücreleri ile sıcak kısmının planı kareye tamamlanmaktadır. En son kısımda hamamın Doğu cephesi boyunca beşik tonozlu sıcak su sarnıcı ve külhan yer alırlar.

Sıcaklık kısmında orta kubbenin geçişleri mukarnaslı küçük pandantifl erle sağlanmakta olup, hamamın süsleyici unsurları bunlardan ibarettir. Yakın zamanda restore edilen han günümüzde İtfaiye Meydanı semtinde Tarihi Eynebey Hamamı adıyla faaliyet göstermektedir.