Çanakkale: Ezine, Kemallı Hamamı

Kemallı Hamamı; Çanakkale’nin Ezine İlçesine bağlı Kemallı Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Tarihi hamam 1382 yılında inşa edilmiştir. Küçük boyutlu bir yapı olan hamamın 1 adet soğukluk, 1 adet ılıklık ve 2 adet de halvet mekanları olmak üzere moloz taş ve tuğladan inşa edilmiştir.

Doğu yönündeki sokağa bakan mermer söveli kapıdan soğukluğa girilmektedir. Diğer mekanlardan daha büyük olan bu kısım kare planlı ve üzeri kubbelidir. Kubbeye geçiş prizmatik Türk üçgeni ile sağlamlanmıştır. Kuzey duvarında soyunma dolabı nişleri vardır.

Batı duvarındaki kemerli girişten ılıklık mekanına geçilmektedir. Ilıklığın güney yönünde halvet bölümleri bulunur. Ilıklık ve halvet mekanlarının üzeri de kubbelidir. Aydınlatma kubbelerdeki cam fanuslarla yapılmaktadır. Hamam duvarları moloz taşla, kısmen tuğla ile inşa edilmiştir.

Taş duvar bir sıra tuğla dizisi ile sonlandırılmıştır. Üst örtünün tamamı ve duvar yüzeylerinin bir kısmı sıvalıdır. Çini, kalemişi ve benzeri süsleme unsuru bulunmamaktadır. Giriş kapısı üzerindeki mermer üzerine yapılmış kitabede uzun süre harap ve atıl kalan yapının 1948 yılında köy halkı tarafından onarıldığı belirtilmiştir.

Bu onarımda zemin döşemesi mozaik görünümlü fayans ile kaplanmış, duvar yüzeyleri ve üst örtüsü çimentolu sıva ile sıvanmıştır. Bu müdahalelere rağmen yapının özgün planı muhafaza edilmiştir. Günümüzde hizmet verecek durumda olmayan yapı, köyün ortak kullanım malzemelerinin konulduğu depo durumundadır.

Vakıflar Genel Müdürlüğü adına kayıtlı durumda olan tarihi hamam 17 Temmuz 2016 tarihinde 3139 sayılı karar ile Çanakkale Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından “1. Derecede Anıtsal Mimarlık Örneği Yapı” olarak tescillenmiştir.

Çanakkale: Behram Köprüsü

Behram Köprüsü; Çanakkale’nin Ayvacık İlçesine bağlı Behramkale Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Tuzla Çayı üzerine 14. yüzyılda inşa edilmiştir.

Günümüze kadar ayakta kalmayı başarabilen köprü inşaa edildiği günden bugüne üstünden insanları sevdiklerine kavuştururken,altından Ege’ye kavuşmak arzusuyla çağlayıp duran Tuzla Çayını seyre dalmıştır.

Antik adı Satniceis olan Tuzla çayının güney ve kuzey yönlerinde uzanır. Kimin tarafından yaptırıldığı kesin olarak bilinmemektedir. Ancak Cami’i yaptıranın köprüyü de inşa ettirmiş olduğu tahmin edilmektedir.

Köprünün orijinal ve en itinalı kısımları kemerleridir. Genel form, büyük kemer üzerinde en yüksek kısmı teşkil eder ve uçlara doğru alçalarak son bulur.

Diğer bir özelliği de; Kemallı Asılhan Bey Camii ve Behramkale Camii duvar tekniğinin burada da görülmesidir. Köprünün, mimari form açısından Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde yapılan köprülerin özelliklerini üzerinde taşıdığı görülmektedir.Köprü kullanılmamaktadır.

Çanakkale: Tuzla, Roma Köprüsü

Roma Köprüsü; Çanakkale’nin Ayvacık ilçesi, Tuzla köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Tuzla köyünün 1.5 km batısında, Gülpınar Beldesinin 7 km kuzeyindedir.

Günümüzde köprüye en yakın yerleşim yeri Tuzla köyü olduğu için Tuzla Roma Köprüsü olarak adlandırılmıştır. Halk arasında Kemer Köprü olarak da bilinir. Köprü, Tuzla Çayı (Satniois) üzerine yapılmış, bugün itibariyle Tuzla Çayı’nın yatağının değişmesi nedeniyle çayın 40-50 m uzağında kalmıştır. Oldukça harap durumda olup kemer seviyelerine kadar toprak altında bulunmaktadır.

Ortada geniş üç kemer gözü ile birlikte toplam sekiz kemerlidir ortadaki geniş kemer gözü 9,80 m genişlikte olup, küçük kemerlerin 6,50 m genişliktedir. Köprü 150 m’yi bulan uzunluğu ile Roma döneminin en uzun köprülerinden biridir. Köprü tamamen kesme olarak yerli kireç taşından yapılarak mermer kaplanmıştır. Güney bölümü daha sağlam olup mermer kaplamaların bazıları, köprü kenarlarındaki parapet geçmeleri sağlam durumdadır.
Köprünün kuzey bölümü tuzla çayı tarafından tahrip edilmiş durumdadır.

Köprünün mermer kaplamaları üzerinde tekerlek aşınması bulunmadığından ve köprünün genel özellikleri nedeni ile törensel amaçlarla kullanılan bir köprü olduğu düşünülmektedir. 22 km kuzeyinde bulunan ve bölgenin en büyük antik kenti durumundaki Aleksandria Troas ve çevrede bulunan halkların Apollon kutsal alanında yapacakları toplu tapınım törenleri için yapılmış olmalıdır.

Muhtemelen tören bu köprüden itibaren başlamaktaydı. Köprü yapım tekniği ve plan özellikleriyle Roma dönemi özelliği göstermektedir. Muhtemelen Aleksandria Troas’a büyük yardımlar yaparak imar ettiren ve adına tapınaklar yaptıran Roma İmparatoru Augustus zamanında MS 1. yy ortalarında yapılmış olmalıdır.

Çanakkale: Ceneviz Köprüsü

Ceneviz Köprüsü; Çanakkale’nın Ayvacık İlçesi sınırları içerisinden geçen Mıhlı Çayı üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 

Cenevizliler tarafından yapıldığı sanılan köprü, yüzyıllar boyunca insanlığa hizmet vermiş ve “Yağcı Yolu” olarak adlandırılan tarihi yolun en önemli geçidi olmuştur.

Mıhlı Vadisi’ndeki bu köprü Ege Denizi ile Kaz Dağları’nı ve insanları yıllarca.birbirine kavuşturmuştu.

Mıhlı Çayı, vadideki yolculuğunu sürdürürken köprü de, görevini tamamlamış olmanın huzuru içinde dimdik ayakta durmakta ve yazın gelecek turistleri heyecanla.beklemektedir.

Şelaleden akan su, Kaz Dağları’nın nağmelerini fısıldarken, tarihi köprünün gizemi ve doğal güzellikler, sizi büyüleyecek ve siz, saatlerce bu manzaranın güzelliğinden ayrılamayacaksınız.

Çanakkale: Bayramiç, Taş Köprü

Taş Köprü; Çanakkale’nin Bayramiç İlçe merkezinden geçen Tabaklar Çayı üzerinde yer almaktadır.

Hicri 1210 (Miladi 1795 ) yılında yapılmıştır. Yapı tümüyle kesme renkli taştan yapılmıştır. Uzunluğu 27 metre  genişliği 3.85 m.dir. Karşıyaka camii avlı duvarına  bitişiktir. Köprü Karşıyaka Köprüsü olarak da anılmaktadır.

Çanakkale: İskender (Granikos) Köprüsü

İskender (Granikos) Köprüsü; Çanakkale’nin Biga İlçesi ile Çan ilçesi sınırları içerisinde yer alan Biga Çayı’nın üzerinde yer almaktadır.

Biga Çayı; Kocabaş Çayı, Granikos Çayı, Barenos Çayı isimleriylede anılmaktadır.

İskender’in Persleri bozguna uğrattığı bu yer şu an öylece durmaktadır. Çok değişik bir köprü ancak artık ulaşım için kullanılmamaktadır.

M.Ö. 334 yılının Mayıs ayında Makedon kralı Büyük İskender, Biga Çayı’nı geçip Pers İmparatorluğu ordularıyla karşı karşıya gelmiş ve savaşı kazanmıştır. Bu, İskender’in askerî kariyerinin ilk büyük savaşıdır ve Asya seferinin başlangıcıdır.

Çanakkale: Kayatepe Köprüsü (Agonya Kapısı)

Kayatepe Köprüsü (Agonya Kapısı); Çanakkale’nin Yenice İlçesi, Kalkım Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır.

Granikos Muharebesinden sonra 334 Haziran ayı içinde  Büyük İskender tarafından yaptırılmıştır. Kayatepe Köprüsü, Agonya Kapısı olarak bilinmektedir. Kayatepe Köprüsü halen kullanılmaktadır.

Agonya adı günümüze kadar çeşitli değişikliklere uğrayarak gelmiş olup, tarihi Lidyalılara dayanmaktadır. (Hellen dilinde Agonia sözcüğü ile çoraklık veya kısırlık tanımlanmıştır.

Bununla beraber Agonya Anadolu kökenli bir isim olup, Hellen diline uydurulmuş olabileceği de düşünülür) Lidya Kralının kardeşi Adramit bugünkü Edremit kentini kurmuş, Kalkım yöresinide (Agonya) kendisine bağlamıştır. Aynı zamanda burasını önemli bir demir işleme merkezi haline getirmiştir.

Çanakkale: Kemerdere Su Kemeri

Kemerdere Su Kemeri; Çanakkale’nin Merkez İlçesine bağlı Civler Köyü, Kemerdere Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Troia Antik Kenti Dönemi’ne ait su kemeri olarak da söylenen Kemerdere Su Kemeri Troia’nın doğusundadır. Bu su kemerinin Truvalılar zamanında inşa edildiği, Kaz Dağlarının yamaçlarındaki kaynaklardan gelen suyun bu kemer vasıtasıyla Truva Şehrine taşındığı söylenmektedir.

Günümüzde sağlam kısımlarını görmek mümkündür.su kemeri yemyeşil ormanı ve sahip olduğu küçük göleti ile mükemmel bir manzaraya sahiptir.Su Kemerin altından şırıl şırıl sularda akmaktadır . Burası Piknik alanı olarak da kullanılmaktadır.

Su kemeri üzerinde su yolu bulunan kemerli köprüdür. Başka bir tanımla; su kemerleri su taşımak amacıyla inşa edilen kanallardır. Modern mühendislik ve mimarlıkta ise; suyu kaynağından istenilen noktaya götürmekte kullanılan, boru, ark, kanal, tünel ve bunları destekleyen her türlü yapıdan oluşan bir sistemdir

Çanakkale: Atav Köprüsü

Atav Köprüsü; Çanakkale’nin Çan İlçesi, Cumhuriyet Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Türkiye’nin ilk betonarme asma köprüsüdür.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün 15 Mayıs ve 24 Haziran 1934 tarihlerinde iki kez Çan’a geldiğinde kullandığı köprü olan “Atav Köprüsü” Türkiye Cumhuriyeti’nin ilklerinden biri.

Yıllarca Çan’dan Çanakkale yönüne gitmek için geçilen köprü kömür ocakları nedeniyle yol güzergahının değişmesi sonarsında Çan Linyit İşletmeleri (ÇLİ) sahası içinde kaldı.

Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk karayolu olan 212 kilometrelik Çanakkale-Balıkesir stabilize karayolu üzerinde yapılan tüm betonarme köprüleri inşa görevi bizzat Atatürk tarafından alan İnşaat Yüksek Mühendisi Ferruh Atav (1969 yılında vefat etmiş)  tarafından yapılmıştır.

Çan’ın İncedere üstüne inşa edilen bu betonarme asma köprüsü, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin betonarme olarak yapılan ilk asma köprüsü olarak; tarihi ve milli değere sahip.

Çanakkale: Çardak Hanı (Çardak Kervansarayı)

Çardak Hanı (Çardak Kervansarayı); Çanakkale’nin Lapseki İlçesine bağlı Çardak Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Belde merkezindedir.

Han, 61,90×18,45 m boyutlarında, iki sahnlı ve ahşap çatılı bir yapı olup kuzey cephesindeki taç kapıda üç kitâbe yuvası bulunmaktadır. Buradaki kitâbelerden birisi yok olmuştur.

Diğer iki kitâbeye göre hanın inşasına H.867 / M. 1462-63 tarihinde başlanılmış ve H. 868 / M. 1463-64 tarihinde tamamlanmıştır. İçerdeki ve kapı revağındaki sütunlar ve başlıklar devşirmedir.

Yapının içinde, uzun kenarlara bitişik olarak 50-60 cm yüksekliğinde seki uzanır. Bu sekilerin yaslandığı duvarlarda ocaklar ve dolap nişleri yer alır.