Aslı Erdoğan kimdir?

8 Mart 1967 yılında dünyaya gelen Aslı Erdoğan, ortaöğrenimini Robert Lisesi’nde yükseköğrenimini Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü’nde tamamladı. Aynı üniversitesi fizik bölümüne araştırma görevlisi oldu.

Haber Merkezi / Bir yıl Cenevre’de Avrupa Atom Fiziği Araştırma Laboratuvarı’nda, iki yıl Rio de Janeiro Üniversitesi’nde çalıştı. Yurda dönünce üniversitedeki görevinden ayrılarak kendini tümüyle yazmaya verdi. Radikal gazetesinde köşe yazarlığı yaptı.

1994’te ilk romanı Kabuk Adam ve 1996’da Mucizevi Mandarin adlı öukü kitabı yayımlandı. 1997’de Deutsche Welle’nin düzenlediği yarışmada “Tahta Kuşlar” adlı öyküsünü 800’den fazla öykü arasından birinci seçildi. Kitap dokuz dile çevrildi. Uluslararsı alanda adını duyurdu ve Lire Dergisi tarafından “geleceğin 50 yazarı” arasında gösterildi.  “Hayatın Sessizliğinde” adlı şiirsel- düzyazı metni 2005 yılında Dünya Yayınlarınca düzenlenen yılın kitabı ödülünü kazandı.

Literaturhaus ve Uluslararası PEN Kulübü’nün değerlendirmesiyle 2012’de “Zürih kent yazarı” seçildi ve altı aylık bir burs alarak kent üzerine yazıp okuma günlerine katılmak üzere Zürih’te yaşadı. 2013 yılında Norveç’te kadınların seçme ve seçilme hakkını elde edişinin 100’üncü yılı adına konan “Sınırda Sözcükler Ödülü/ Ord i Grenseland Prisen”ne lâyık görüldü.

2016 yılında Özgür Gündem gazetesine yönelik yapılan soruşturmada silahlı terör örgütü üyeliği ve halkı kışkırtmak iddiasıyla tutuklandı. Bir süre sonra “devletin birliği ve ülke bütünlüğünü bozma” yönündeki suçlamalardan delil yetersizliği sebebiyle tahliyesine karar verilirken, “terör örgütü üyeliği” suçlaması ile de tutukluğu devam etti. Aslı Erdoğan, 133 gün süren tutukluluğunun ardından 29 Aralık 2016 tarihinde tahliye edildi.

Yapıtları; Kabuk Adam (1994), Mucizevi Mandarin (1996), Kırmızı Pelerinli Kent (1998), Hayatın Sessizliğinde (2005), Bir Yolculuk Ne Zaman Biter (2000, Gazete Yazıları), Bir Delinin Güncesi (2006, Denemeler – I), Bir Kez Daha (2006 Denemeler – II), Taş Bina ve Diğerleri (2009)

Ödülleri; 2005 Dünya Yayınları yılın kitabı ödülünü.

Vaclav Havel Kütüphane Ödülü, Aslı Erdoğan’ın

Şair, oyun yazarı ve Çekya eski Cumhurbaşkanı Vaclav Havel’in anısına New York’ta kurulan Václav Havel Kütüphane Vakfı’nın her yıl verdiği ödülün sahibi bu yıl Aslı Erdoğan oldu.

İnsan haklarına dikkat çekmek için verilen ödül Aslı Erdoğan’a 26 Eylül’de New York Bohemian National Hall’de düzenlenen bir törenle takdim edilecek.

Vakfın bu yılki ödülü için belirlenen diğer adaylar cezaevindeki gazeteci ve yazar Ahmet Altan, Gazze’de yaşayan Filistinli yazar Atef Ebu Saif, Burunduli yazar Ketty Nvyabandi ve Fransa’da yaşayan Brezilyalı yazar Marcia Tiburi oldu.

Václav Havel Ödülü’nün bu yılki aday listesini hazırlayan ödül komitesinde, düşünce kuruluşu Freedom House, Uluslararası Yazarlar Birliği Pen, Václav Havel Kütüphanesi ve Sınır Tanımayan Kelimeler bulunuyor.

Václav Havel’in anısına verilen ödüle sahip olacak isim, her yıl kitabı İngilizce yayımlanmış yazarlar arasından belirleniyor.

Aslı Erdoğan Kimdir?

1967 doğumlu Aslı Erdoğan, Amerikan Robert Lisesi, ardından Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümünü bitirdi.

Yüksek lisansını CERN (Conseeil Europeen pour la Recherche Nucleaire)’de hazırladı. Rio de Janeiro’da başladığı fizik doktorasını yarıda bırakarak yazmayı seçti.

1994 ‘te ilk kitabı yayımlandı. Ulusal ve uluslararası basında kendinden övgüyle bahsedilen yazar, 1997’de Deutsche Welle’nin düzenlediğ yarışmada Tahta Kuşlar adlı öyküsüyle birincilik ödülü aldı, bu öykü dokuz dile çevrildi.

Kırmızı Pelerinli Kent romanı Gyldendal Yayınları’nın (Norveç) Marg –omirilik— serisine seçildi. Hayatın Sessizliğinde (2005) Dünya Yayınları tarafından yılın kitabı seçildi.

Hayatın Sessizliğinde’den bir bölüm Piccola Tiyatrosu’nda (Milan) Serra Yılmaz tarafından seslendirildi, dans tiyatrosu ve baleye uyarlandı.

Mahpus adlı öyküsü Fransa’da filme çekildi. Aslı Erdoğan’ın yapıtları birer ‘çağdaş klasik’ olarak nitelendirildi.

Le Monde, Frankfurter Allgemeine Zeitung, Neue Zürcher Zeitung, die Welt, der Freitag, die Berliner Literatur Kritik gibi gazete ve dergilerde Aslı Erdoğan’ın yapıtları üzerine yüzden fazla makale ve çalışma yayımlandı.

Ingo Arend, Ruth Klüger, Barbara Frischmuth gibi yazarlar Aslı Erdoğan’ı yazdı. La Libre Belgique tarafından Antonin Artaud ve Malcolm Löwry ile kıyaslanırken, Aftenposten şu cümleyle değerlendirdi:

“Joyce ve Dublin, Kafka ile Prag nasıl birbirinden ayrılmazsa, bundan böyle Aslı Erdoğan Rio da birbirine kopmaz bağlarla bağlanacak.”

Son olarak ’Ord i Grenseland Prisen—Sınırda Sözcükler Ödülü’ ödülünü kazanan yazarın kitapları dünya dillerine çevrilmeye devam ediyor.

Kitapları:

Kabuk Adam 1994
Mucizevi Mandarin 1996
Kırmızı Pelerinli Kent 1998
Hayatın Sessizliğinde 2005
Bir Yolculuk Ne Zaman Biter 2000 (Gazete Yazıları)
Bir Delinin Güncesi 2006 (Denemeler – I)
Bir Kez Daha 2006 (Denemeler – II)
Taş Bina ve Diğerleri 2009 (Öykü)

Aslı Erdoğan’ın aldığı diğer ödüller:

Özgür Gazeteciler Cemiyeti Onur Ödülü (2016)
Free Chelsea Manning (2016)
Karl Tucholski (2017)
Theodor Heus Madalyası (2017)
Bruno Kreiss İnsan Hakları Ödülü (2017)
Erich Maria Remarque Barış Ödülü (2017)
Leipzig Medya Özgürlüğü Ödülü (2017)
Düşünce ve İfade Özgürlüğü (Yayıncılar Birliği, 2017)
Prenses Margeret (Avrupa Kültür Vakfı, 2017)
Stutgart Barış Ödülü (2017)
Uçan Süpürge Tema Ödülü (2017)
Simone De Beauvoir Kadın Hakları Ödülü (2018)