Bitlis: Ahlat Müzesi

Ahlat Müzesi; Bitlis’in Ahlat İlçesi, İki Kubbe Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 

Ücretsiz olan müze, pazartesi dışında her gün 07.30-12.00/13.00-16.30 saatlerinde ziyarete açıktır.

Ahlat Müzesi 1970 yılında teşhire açılmıştır. Müzede daha çok 1965-1991 yılları arasında Çifte Hamam, Zaviye ve Ulu Cami’de yapılmış kazılarda çıkarılan eserler, Seçuklu Dönemine ait figürlerle bezeli seramik buluntuları sergilenmektedir.

Sergilenen eserler arasında ilçeye 15 km. uzaklıkta bulunan Yuvadamı nekropol alanından çıkarılan M.Ö. 2. binyıl ve Erken Demir Çağına ait mezar buluntuları (seramikler) ve bunlar içerisinde önemli bir yer tutan M.Ö. 2. binyıl Doğu Anadolu kökenli seramikler de yer almaktadır. Müze seksiyonunda yer alan eserler şöyle sınıflandırılabilir:

a) Değişik dönemlere ait sikkeler. b) Urartu kültürüne ait çift ejderha başlı bilezikler, kemerler, elbise iğneleri ve saç tokaları. c) Roma Dönemine ait seramik örnekleri, kandiller, pipolar.

Bitlis: Ahlat, Çifte Hamam

Çifte Hamam; Bitlis’in Ahlat İlçesi, Tahtı Süleyman Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Ahlat kazıları sonucunda ortaya çıkartılan hamam; soğukluk, ılıklık sıcaklık bölümlerinden meydana gelmektedir. Soğukluk kısmı kare planlıdır. Duvarları tamamen harap olmuş olduğundan örtü sistemi anlaşılamamaktadır. Burada sadece yarısı tahrip olmuş iki sivri kemerli çeşme bulunmaktadır.

Soğukluktan bir kapı ile kare planlı küçük bir ılıklığa geçilir. Burada sivri kemerli bir çeşme bulunmaktadır. Duvarları tamamen tahrip olmuş olup, sadece bir duvarda bulunan kiremit dolguların dizilişinden buranın bir kubbe ile örtülmüş olduğu sanılmaktadır. Soğukluğun hemen yanında sivri kemerli geniş bir açıklıkla sıcaklık kısmına girilmektedir. Sıcaklık kısmı çok geniş olup, ortada bir göbek taşı bulunmaktadır.

Sıcaklık kısmında karşılıklı olarak dört eyvan bulunmaktadır. Güney eyvanı çok belirgin olup diğerleri harap olmuştur. Eyvanların arasında her köşede yine kendi arasında köşe oluşturacak sivri kemerli hücre vardır. Batı eyvanın güney duvarında bir çeşme bulunmaktadır. Sıcaklıktan bir kapı ile başka bir mekana geçilir.

Bitlis: Ahlat, Zaviye

Zaviye; Bitlis’in Ahlat İlçesi, İkikubbe Mahallesi, Müze Mevkii’nde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Ahlat kazıları neticesinde ortaya çıkartılan zaviye, bütünüyle dikdörtgen planda inşa edilmiştir.

Simetrik bir plana sahip olan zaviyenin tam ortasında büyük kare formlu bir salon bulunmaktadır. Bu salonun doğu ve batı kenarlarında muhtelif fonksiyonlara sahip kare dikdörtgen formda bölmeler (oda) bulunmaktadır.

Salonun batısında dört, doğusunda altı bölme bulunmaktadır. Hemen kuzeyinde akıt tarzı bir mezar bulunmaktadır. Muhtemelen zaviye ile aynı dönemde yapılmıştır. Giriş bölümü ve mezar odasından meydana gelen akıtın giriş bölümü küçük dikdörtgen planlı olup beşik tonozla örtülüdür.

Mezar odası ise kare planlı kaburgalı çapraz tonozla örtülmüştür. İç mekân giriş bölümünden sonra diğer üç cephede birer mazgal pencere yer almakta ve iç mekânda iki mezar bulunmaktadır.

Bitlis: Abdurrahman Gazi Türbesi

Abdurrahman Gazi Türbesi; Bitlis’in Ahlat İlçesi, Tunus Mahallesi, Ziyaret Mevkii’nde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Hz. Ömer zamanında 641 yılında bölgeyi fethetmekle görevlendirilen El-Cezire Komutanı İyaz Bin Ganem komutasında olup Ahlat’ın fethi sırasında burada şehit düşmüştür. Geç dönem Ahlat Kümbet mimarisine uygun tarzda yapılan türbesi yoğun ziyaretçi potansiyeline sahiptir.

Beden duvarları kesme taştan yapılmış olan türbe, kare bir plan üzerine inşa edilmiştir. Tek katlı olan türbe, gövdesinin kuzey, güney ve batı cephesinden üç kemerli niş içine alınan pencere açıklığıyla aydınlanmaktadır. Pencereleri çerceveleyen sivri kemerlerin üst köşelerinde ikişer rozet bulunmaktadır.

Doğu cephesinde de sivri kemerli nişten açılmış giriş kapısı bulunmaktadır. Gövdenin üst dört köşesinden kesilen üçgen pahlarla gövde sekizgen hale gelmektedir. Kümbetin kasnağı sekizgen olup, kemer motifli iki kuşak sarmaktadır. Sekizgen kasnağın üzerinde saçak, sundurma şeklinde inmekte ve mekanı örten sekiz kenarlı prizmatik taş külahla nihayetlenmektedir.

Bitlis: Ahlat, Oda Mezarlar

Oda Mezarlar; Bitlis’in Ahlat İlçesi, İki Kubbe Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Tümülüs tarzındaki eski Türk mezarları olarak nitelenen ve halkın “akıt” dediği bu yapılar, taşla inşaa edilmiştir. Bir veya iç içe iki-üç odadan oluşan, içeriden değişik tonozlarla, dışarıdan ise düz şekilde örtülmüş, iç mekanlar küçük mazgal pencereleri ile aydınlatılmış mezar odalarıdır. Bu tip mezarlar daha çok aile mezarları olarak inşa edilmişlerdir.

Bitlis: Nemrut Krater Gölü

Nemrut Krater Gölü; Bitlis’in Tatvan, Ahlat ve Güroymak İlçeleri arasında yer almaktadır. Bu doğa harikasını tüm dünyayı fethetme amacıyla Doğu’ya yaptığı sefer sırasında Büyük İskender’in keşfettiğine inanıldığından dolayı “Büyük İskender’in Cenneti” adıyla da biliniyor.

Kapladığı alanla kendi türünde dünyada on altıncı sırada bulunan ve yüzlerce yıldır ziyaret edilen Nemrut Krateri’nde, sıcak ve soğuk göllerinin bir arada bulunması tek başına şaşkınlıkla birlikte hayranlık da uyandıracak ve mutlak surette ilginizi çekecek bir durum. Bunun yanında, göllerin çevresinde de onlarca kuş çeşidi ve aralarında endemik türlerin olduğu zengin bir floranın bulunması, buz mağaraları, buhar bacası ve gölleri bu yeri özellikle doğa tutkunları için bir cennet haline getiriyor.

Boyutları bakımından kendi türünde dünya ikincisi unvanına sahip olan Nemrut Krater Gölü 13 km²’lik alanıyla tüm kraterin üçte birini kaplamakta. İçinde sazan balıklarının yaşadığı gölde olta balıkçılığı yapmanız mümkün. Gölde yaz aylarında düzenlenen konserler, yüzme yarışları, yelken gösterileri de ilginizi çekebilecek diğer etkinlikler.

Kraterde bulunan beş adet göl içerisinde boyutları bakımından ikinci sırada yer alanı ise sıcak bir kaynağa sahip. Kıyılarında oluşan sıcak su havuzlarına girmek kaplıca keyfini yaşamak isteyenlerin tecrübe etmekten en çok keyif aldıkları faaliyetler arasında. Gölün 150 metre kadar doğusunda da çeşitli hastalıklara iyi geldiğine inanılan sıcak buhar yarıkları bulunuyor.

Ziyaretçilerine muhteşem manzaralar sunan gölü, doğa âşıkları ve fotoğraf meraklıları mutlaka ziyaret etmeli. En büyüleyici görüntüyü elde etmek içinse geceyi burada geçirerek sabahı beklemek gerekiyor. 2.935 metrelik bu zirveden hem güneşin doğuşunun en güzel manzaralarından birisine hem de zirveden yükselen sis bulutlarıyla beraber göl ve çevresinin eşi bulunmaz görüntüsüne şahit olabilirsiniz.

Nemrut Dağı’nın güney yamaçlarında telesiyej ve teleferikleri ve konaklama olanakları ile kış sezonlarında yoğun talep gören bir kayak merkezi var. Van Gölü manzarasını izleyerek kayak yapmak isteyenler bu keyfi mutlaka yaşamalılar.

Nemrut Krater Gölü’nü sınırları içerisinde barındıran Bitlis, 5.000 yıllık tarihinin getirisi sayesinde çevresindeki ilçeleri ile birlikte kültürel yönden çok zengin bir yerleşim. Anadolu’nun tamamında olduğu gibi sahip olduğu kültürel zenginlikler burada hâkimiyet kurmuş olan hemen her uygarlığın mirasını yansıtıyor. Bitlis şehir merkezinde bir kaya bloğu üzerinde yer alan kalesi inanışlara göre Bitlis’e de adını veren Büyük İskender’in komutanlarından Bedlis tarafından M.Ö. 330 yılında yaptırılmıştır.

Selçuklular Dönemi’nde ise İpek Yolu üzerinde kalması nedeniyle ticari bir öneme de sahip Bitlis’te bulunan çok sayıda han ve kervansaray da kentin bu özelliğinin uzun bir süre devam ettiğini gösteriyor. Bunlar arasında aynı adla anılan bir köprünün yanında bulunan ve 11. yüzyıla tarihlendirilen Hatuniye Hanı, Bitlis-Tatvan karayolu üzerinde bulunan Beylerbeyi Hüsrev Paşa tarafından 16. yüzyılda inşa ettirildiğine inanılan Hüsrev Paşa Hanı ile Başhan Hanı ve Anadolu’nun en büyük kervansaraylarından birisi olan

El Aman Hanı öne çıkıyor. Bir zamanlar sayılarının ellinin üzerinde olduğu bilinen Selçuklu camilerinden ise günümüze gelebilmiş az sayıdaki örnekten birisi tarihi 1150 yılına kadar giden Ulu Cami. Ziyaret etmenizi tavsiye ettiğimiz diğer camiler arasında Bitlis’in en eski eserlerinden olduğu düşünülen ve yapım tarihi 1250 olarak tahmin edilen Seyyid İbrahim Mescidi; yapılış tarihi tam olarak bilinmeyen ancak 1507 tarihli kitabesi uzun geçmişini ortaya koyan Kızıl Cami; yine benzer biçimde yapım tarihi konusunda mevcut bir veri olmayan ancak 1783 yılında tamir ettirildiği kitabesinden öğrenilebilen Alemdar Camisi sayılabilir.

Rabat ve Kösür çaylarının birleştiği noktada içinde cami, medrese, imaret ve türbeyi barındıran Bitlis’in önemli kültürel değerlerinden Şerefiye Camii ve Külliyesi’nin de kitabesine göre 1529 tarihinde IV. Şeref Han tarafından yaptırıldığını öğrenebilmek mümkün. Bitlis’in ilçeleri de kültürel zenginlikleri ile ziyaret edilmeyi hak ediyorlar. Bu ilçeler arasında Anadolu’nun en büyük Selçuklu mezarlığına sahip Ahlât’a ilk sırada yer vermemiz gerekiyor.

Mezar taşları ait oldukları dönemdeki inanışlar hakkında da bilgi veren birer tarihi belge niteliğinde. Anadolu tarihi açısından oldukça önemli olan mezarlığın dışında Ahlât manevi yönüyle öne çıkan ve yoğun biçimde ziyarete uğrayan çok sayıda kümbet ve türbeyi de barındırıyor. Bunların arasında en dikkat çekicileri Emir Bayındır Kümbeti, Küfrevi Türbesi, Çifte Kümbet, Emir Ali Kümbeti, Usta-Şagirt Kümbeti ile Üryan Baba Türbesi. Ahlat da ziyaret etmenizi tavsiye ettiğimiz diğer iki anıt da 1477 yılına tarihlendirilen Emir Bayındır Camisi ve minaresi Mimar Sinan tarafından inşa ettirilmiş olan İskender Paşa Camisi.

Bitlis: Ahlat, Kuş Cenneti

Kuş Cenneti; Bitlis’in Ahlat İlçesi, Harabeşehir Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. 60 dekarlık bir alana sahiptir. Özel araçlarla ulaşım mümkündür.

Kuş Cenneti, Van Gölü’nün kuzeybatı sınırında yer almakta olup Bitlis, Van, Ahlat ve Tatvan yerleşim merkezlerine sırası ile 59.0 km, 180.0 km, 6.0 km ve 37.0 km uzaklıktadır.

Kuş Cenneti, Van Gölü’nün kıyısında bulunan tatlısu içerikli bir sazlık alandır. Göl kıyısında olmasından dolayı başta kuşlar olmak üzere diğer birçok karasal omurgalıların su ihtiyacını ve barınma ihtiyacını karşılamaktadır.

Van Gölünde Endemik balık türü olan İnci Kefali (Chalcalburnus tarichi) ilkbahar döneminde sazlığa ve sazlığı besleyen akarsulara geçerek üremektedir.

Alanda gözlenen habitat tipleri, sazlık, bataklık, çayırlık ve ağaçlıktır. Alanda tespit edilen canlı türleri bu habitatları beslenme, üreme ve korunma amaçlı kullanmaktadır.  Ötücü kuş türleri daha çok sazlık ve ağaçlık alanları kullanırken Amfibiler daha çok bataklık alanlarda bulunmaktadır.

Bitlis: Emir Bayındır Köprüsü

Emir Bayındır Köprüsü; Bitlis’in Ahlat İlçesi, Harabeşehir Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Tahtısüleyman Deresi veya Kaşdere denilen akarsuyun üzerindedir.

Akkoyunlular dönemine ait Emir Bayındır Köprüsü, küçük bir yapı olmasına rağmen o devrin kervan ve yayaların geçmesine elverişli merdivenli yoluyla dikkati çeker.

Derenin iki yakası arasında önce düz olan köprünün tek açıklığını takiben batıya doğru dönerek keskin bir dirsek meydana getirmektedir.

Dere, suların fazla olduğu zaman mukavemeti arttırmak için yapıldığı anlaşılmaktadır. Beden duvarı Ahlat’a özgü (Volkanik) kesme taşından yapılmış yapı, değişik sivil mimarisini aksettiren bir yapıdır

Bitlis: Nazik Gölü

Nazik Gölü; Bitlis’in Ahlat İlçesi, Ovakışla Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Özel araçlarla ulaşım mümkündür. Göl, 1820.0 m yükseklikte ve 158.3 km2 genişliğindedir.

Nazik Gölü, Nemrut Krater Gölü Ramsar Alanı’nın kuzeyinde yer almakta olup Bitlis, Muş, Van, Ahlat ve Tatvan yerleşim birimlerine sırası ile 84.0 km, 90.0 km, 220.0 km, 31.0 km ve 63.0 km uzaklıkta yer almaktadır.

Nazik Gölü, kış aylarının soğuk geçtiği yıllarda tamamen donmaktadır. Göl çevresindeki yerleşim alanlarına ulaşım donan göl üzerinden sağlanmaktadır. Gölün fazla suları güneydoğu ucundan Ahlat’ın Karmuç çayına doğru akmaktadır. Bu akıntı üzerine yerleştirilen bir regülatörle Nazik Gölü’nün suları, Ovakışla ve Ahlat Ovaları’nın sulanması için kullanılıyor.

Nemrut Krater Gölü’nün kuzeyinde yer alan Nazik Gölü doğal sulak alan özelliği sergilemekte olup sulak alanının en derin noktası su yüzeyinden itibaren 14.0 m iken gölün su yüzeyinden itibaren ortalama derinliği 8.1 m olarak hesaplanmıştır. Fakat 1980’li yılların ortalarında Nazik Gölü’nün güneydoğu kesiminde yer alan Suçıkan Deresi üzerine inşa edilen regülatörden kontrollü olarak Ovakışla (Ahlat) Sulama Projesi kapsamında bu dereye su verilmektedir.

Bitlis: Çarho Mesire Alanı

Çarho Mesire Alanı; Bitlis’in Ahlat İlçesi, Yeniköprü Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy dolmuşları ile ulaşım mümkündür.

Çarho Mesire Alanı ilçenin batı kısmında Kuş Cenneti olarak adlandırılan alanın bitişiğinde yer almaktadır. Avrasya Kültür Buluşması etkinlikleri bu alanda düzenlenmektedir.

Malazgirt Zaferinin 947. yılı dönümü münasebetiyle kutlamalar Alpaslan’nın zafere yürümeden önce otağını kurduğu Ahlat ilçesi Çarho mevkiinde bulunan festival alanında gerçekleşti. 23-25 Ağustos 2018 tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’nın himayelerinde yapılan kutlamalar büyük bir katılımla gerçekleşti.

400 dönümlük bir alanda gerçekleşen kutlamalarda 1 büyük han otağı (büyük çadır), 25 adet normal çadır, güreş müsabaka alanı, atlı okçuluk ve cirit gösteri alanı, geleneksel çocuk oyunları alanı, at yarışları ve binicilik alanı, geleneksel Türk okçuluğu atış alanı, çocuk park alanları ve el sanatları atölyesi bulunmaktadır.