Amebiasis Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

Amebiasis (Amoebiasis), esas olarak insan bağırsağını enfekte eden, ancak diğer organları da (en yaygın olarak karaciğeri) etkileyebilen protozoan parazit entamoeba histolyticanın neden olduğu bir hastalık için kullanılan bir terimdir.

Haber Merkezi / Entamoeba histolytica iki şekilde olabilir; farklı organ sistemlerini istila etme kabiliyetine sahip kısa ömürlü hareketli bir trofozoit ve uzun süre hayatta kalan bir kist olarak.

Amebiasis tüm dünyada görülebilmekle birlikte en çok gelişmekte olan ülkelerde görülmektedir. Dünya Sağlık Örgütü, her yıl dünya çapında yaklaşık 50 milyon insanın invaziv bir amebiasis türünden muzdarip olduğunu ve bunların yaklaşık 100 bininin ölümle sonuçlandığını bildirmektedir.

Bağırsak amebiasisi

Bağırsak amebiyasisi, amebik kolit dahil olmak üzere tüm klinik bağırsak hastalıkları spektrumu için bir şemsiye terimi temsil eder. Hastalar tipik olarak birkaç hafta boyunca mevcut olan kramp tarzında karın ağrısı, kilo kaybı ve ayrıca sulu veya (bazen) kanlı ishal belirtileri gösterir.

Sinsi başlangıç, değişken semptomlar bu hastalığın hızlı teşhisini engeller. Amebik kolitin olası olağandışı belirtileri arasında ameboma, toksik megakolon, akut nekrotizan kolit, kutanöz amebiasis ve perianal ülserasyonlar (fistül oluşumu ile birlikte) bulunur.

Amip karaciğer apsesi

Amip karaciğer apsesi erkeklerde kadınlara göre on kat daha sık görülürken aynı zamanda çocuklarda çok nadirdir. Amipli karaciğer apsesi olan hastaların çoğunda, eşlik eden intestinal amebiasis olmadığı vurgulanmalıdır.

Bu durumdaki hastaların yaklaşık %80’i sağ üst kadranda veya epigastriumda akut öksürük, ateş ve donuk karın ağrısı semptomları ile başvurur. Karaciğerin diyafragmatik yüzeyi tutulmuşsa sağ plevral ağrı veya omuz ağrısı görülebilir. Nokta hassasiyetli karaciğer büyümesi tipik bir bulgudur.

Apse periton, perikard veya plevral boşluğa yayılarak yırtılırsa amip karaciğer apsesi çeşitli komplikasyonlara neden olabilir. Ayrıca, tıbbi literatürde ekstrahepatik amip apseleri (özellikle beyinde, akciğerde ve deride) tanımlanmıştır.

Tanı ve tedavisi

Spesifik ve güvenilir olmayan belirti ve semptomlar nedeniyle, amebiasis tanısı mikrobiyoloji veya parazitoloji laboratuvarında doğrulanır. Entamoeba histolytica’yı morfolojik olarak özdeş (ancak patojenik olmayan) entamoeba dispardan ayırt edebilen testleri kullanmak çok önemlidir.

Modern laboratuvarlarda entamoeba histolytica ve polimeraz zincir reaksiyonuna özgü enzim bağlantılı immünosorbent testi tabanlı antijen saptama testleri kullanılmaktadır. Amiplere karşı serum antikorlarının tespiti, hastalar enfeksiyondan yıllar sonra pozitif kalabilse de tanıya yardımcı olabilir, bu da yeni enfeksiyonları geçmiş enfeksiyonlardan ayırt etmeyi çok zorlaştırır.

Amebiasisin non-invaziv formları, trofozoitleri ve kistleri yok etmek için paromomisin gibi lümen aktif ajanlarla tedavi edilebilirken, invaziv amebiasiste nitroimidazoller (özellikle metronidazol) baskın tedavi yaklaşımı olmaya devam etmektedir. İkinci basamak ajanlar arasında luminal amebisit diloksanid furoat bulunur ve nadir görülen fulminan amebik kolit vakalarında antibiyotikler kullanılmalıdır.

İyileştirilmiş sanitasyon potansiyel olarak amebiyazis eradikasyonuna yol açabilse de, yakın gelecekte tüm dünyanın hastalıktan arınmış olması pek olası değildir; bu nedenle alternatif önlemler alınmalıdır. Bu tür bir yaklaşım, önemli ilerleme gösteren aşı geliştirmedir, ancak aynı zamanda bağışıklık tepkisinin etkinliği, aşının insanlarda test edilmesi ve büyük ekonomik engellerin üstesinden gelinmesi konusunda yanıtlanmamış sorular ortaya çıkarmıştır.

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir